Lajme

Jetëgjatësia e evropianëve në rritje

E diel, 6 Gusht 2023 - 18:55 albinfo.ch

@pixabay

Jetëgjatësia e evropianëve, edhe pse jo e njëjtë në të gjitha vendet, ka qenë në rritje për disa dekada. Vendi me jetëgjatësinë më të lartë është Spanja, me një mesatare prej 83.3 vjet, e ndjekur nga Suedia (83.1 vjet), dhe më pas Luksemburgu, Italia (82.7 vjet), Franca (82.3).

Jetëgjatësia më e shkurtër u regjistrua në Bullgari (71.4 vjet), Rumani (72.8 vjet) dhe Letoni (73.1 vjet).

Jetëgjatësia mesatare e banorëve të një vendi mund të zbulojë shumë për mirëqenien e një shoqërie të tërë dhe është gjithashtu një mjet kyç për politikëbërësit e qeverisë.

Franca, për shembull, po përballet me sfidat e një popullsie jetëgjatë, e cila po ushtron presion mbi sistemin e sigurimeve shoqërore. Për të përballuar këtë sfidë, qeveria franceze, kundër opozitës së madhe, miratoi një sërë reformash që synonin rritjen e moshës së pensionit dhe inkurajimin e individëve për të punuar më gjatë. Kjo shkaktoi protesta në të gjithë vendin, por qeveria nuk lëvizi.

Megjithatë, Franca nuk është i vetmi vend, banorët e të cilit jetojnë një kohë të gjatë.

Në vitin 2021, jetëgjatësia mesatare në Bashkimin Evropian ishte 80.1 vjet, por të dhënat e fundit tregojnë një shifër më të ulët krahasuar me 2020 dhe 2019, që ka të ngjarë të jetë rezultat i një rritje të mprehtë të vdekshmërisë për shkak të pandemisë Covid-19, të dhënat e Eurostat tregon.

Në vitin 2019, jetëgjatësia në lindje arriti nivelin më të lartë prej 81.3 vjet, por shpejt ra në 80.4 vjet në 2020. Gratë jetojnë më gjatë se burrat (82.9 vjet kundrejt 77.2 vjet në 2021), por njerëzit në vende të caktuara, madje edhe rajone, jetojnë më gjatë se të tjerët.

Po kështu, jo të gjitha kombet kanë parë të njëjtin progres gjatë viteve në vlerësimet e jetëgjatësisë së tyre.

Vendi me jetëgjatësinë më të lartë është Spanja, me një mesatare prej 83.3 vjet, e ndjekur nga Suedia (83.1 vjet), dhe më pas Luksemburgu dhe Italia (82.7 vjet). Jetëgjatësia më e shkurtër u regjistrua në Bullgari (71.4 vjet), Rumani (72.8 vjet) dhe Letoni (73.1 vjet).

Dallimet nga vendi në vend janë interesante, por ndoshta edhe më magjepsëse janë krahasimet e rajoneve brenda vendeve që shënojnë më shumë se mesatarja në shkallën e jetëgjatësisë.

Në Spanjë, për shembull, jetëgjatësia e njerëzve të lindur në rajonin e Andaluzisë është rreth 81.7 vjet, por jetëgjatësia e atyre që jetojnë në rajonin kryesor, Madrid, është 85.4 vjet, një ndryshim prej gati katër vjetësh.

Tendenca të ngjashme vërehen edhe në Itali. Italianët që jetojnë në ishullin jugor të Sicilisë mund të presin të jetojnë rreth 81.3 vjet, por ata që jetojnë në veri në Trentino, afër kufirit me Austrinë, kanë një jetëgjatësi prej 84.2 vjetësh, një ndryshim prej gati tre vjetësh./Euronews