Çmontimi i centralit bërthamor zviceran do të marrë 15 vjet dhe 300 punëtorë

Pixabay: Ilustrim

Çmontimi i termocentralit bërthamor Mühleberg, në kantonin e Bernës, po përparon mirë, por ka ende shumë për të bërë përpara se vendi të ripërdoret në vitin 2034.

Deri më sot, 5,400 tonë material janë hequr, katër vjet pas mbylljes së uzinës në vitin 2019 dhe kjo përfaqëson rreth një të tretën e të gjithë materialit që duhet të transportohet deri në çmontimin e plotë të uzinës, shkruan swissinfo.

Pika e parë e rëndësishme u arrit në fillim të shtatorit me heqjen e elementëve të fundit të karburantit të mbetur, të cilët tani ruhen në objektin e magazinimit të ndërmjetëm (Zwilag) në Würenlingen, Aargau.

Heqja e të gjithë elementëve të karburantit ishte faza kryesore e punës. Sot, Mühleberg nuk paraqet më asnjë rrezik bërthamor”, shpjegon Urs Amherd, Shef i Strategjisë Bërthamore në kompaninë energjetike BKW, përcjell albinfo.ch.

Uzina mori pesë vjet për t’u ndërtuar, nga 1967 deri në 1972. Çmontimi do të zgjasë tri herë më shumë. Ai do të përfshijë jo më pak se 300 njerëz, ose aq sa atëherë kur termocentrali ishte ende në funksion. Masat e rrepta të sigurisë janë ende duke u respektuar. Për të hyrë në vend, duhet të veshësh një kostum mbrojtës dhe një dozimetër që mat radioaktivitetin. Ekzistojnë gjithashtu një sërë kontrollesh sigurie.

Çdo bulon duhet të hiqet, pastrohet dhe matet përpara se të hidhet. Demontimi është një detyrë e madhe, e cila gjithashtu kërkon një vëmendje të madhe ndaj detajeve. Arkat që përmbajnë pjesë të çmontuara janë grumbulluar në të gjithë fabrikën.

Specialistët duhet të ndajnë materialet aktive nga ato të kontaminuara. Kategoria e parë përfshin materialet e bëra radioaktive nga rrezatimi neutron. Këto mbeturina radioaktive zhyten në një legen të mbushur me ujë, një metër ujë zvogëlon rrezatimin me një faktor prej një mijë – përpara se të dërgohet në qendrën e magazinimit.

Materialet e kontaminuara, nga ana tjetër, nuk janë radioaktive, por janë ndotur nga kontakti me lëngje ose gazra që përmbajnë grimca radioaktive. Edhe këto janë mbetje radioaktive, por procesi i trajtimit dhe dekontaminimit është i ndryshëm.

Ndryshe, Mühleberg është termocentrali i parë në Zvicër që mbyllet. Vendimi është marrë në vitin 2013 për arsye ekonomike.

“Me trendin aktual të çmimeve të energjisë elektrike, një vendim i tillë sigurisht që nuk do të merrej më sot”, thotë Amherd.