Një përmbledhje: Ndërprerja më e madhe e sistemeve kompjuterike në botë

Një përditësim i dështuar nga kompania e sigurisë kibernetike Crowdstrike ka çuar në ndërprerje të përhapura të IT në mbarë botën. Ndër të tjera u prekën linja ajrore, media dhe kompani të telekomunikacionit, spitale dhe dyqane.

Mijëra pasagjerë u bllokuan në aeroporte anembanë botës, mijëra fluturime u anuluan, operacionet u desh të anuloheshin dhe dyqanet ushqimore u mbyllën përkohësisht.

Crowdstrike njoftoi në mesditë se kishte identifikuar dhe rregulluar problemin. Ata i referuan klientët e tyre në një përditësim të ri. Megjithatë, ndërprerjet e shkaktuara vazhduan për disa orë.

Crowdstrike theksoi se nuk ishte një sulm kibernetik ose një incident sigurie. Sipas kompanisë, gabimi i softuerit ishte në një përditësim të softuerit për kompjuterët Windows. Softueri i prekur ka për qëllim të mbrojë kundër sulmeve kibernetike dhe për këtë arsye duhet të përditësohet vazhdimisht, thotë Guido Berger, kreu i ekipit redaktues dixhital të SRF.

“Ishte pikërisht gjatë një përditësimi të tillë që ky gabim depërtoi. Një gabim që me sa duket ishte aq serioz sa që jo vetëm që shkaktoi rrëzimin e vetë softuerit, por gjithashtu rrëzoi të gjithë kompjuterin në të cilin ishte instaluar softueri.”

Ndërprerjet paralizuan përkohësisht Aeroportin e Cyrihut. Në total, të paktën 120 fluturime për dhe nga Zyrihu u anuluan. Rreth 9,300 pasagjerë u prekën nga linja ajrore zvicerane. Sipas linjës ajrore, sistemet e Swiss nuk u prekën nga avari, as ato në aeroportet e Cyrihut, Gjenevës dhe Basel-Mulhouse.

Megjithatë, shërbimi i kontrollit të trafikut ajror Skyguide u prek, gjë që prishi planet e fluturimit në aeroportin e Cyrihut. Disa sisteme që i përkisnin furnizuesve të energjisë elektrike Axpo, CKW dhe BKW u paralizuan gjithashtu. Prishja nuk pati asnjë efekt në spitalet.

As në SBB, dyqane ushqimore si Coop, operatori zviceran i bursës SIX ose kompani telekomunikacioni si Swisscom. Bankat zvicerane si Postfinance, Raiffeisen ose ZKB gjithashtu nuk u prekën nga ndërprerjet.

Përkeqësimi shkaktoi probleme në shumë vende. Disa aeroporte u prekën, duke përfshirë në Gjermani, Holandë, Republikën Çeke, Britaninë e Madhe, Itali, Australi, SHBA, Indi, Singapor dhe ishullin e festave të Mallorca.

Sipas kompanisë së analizave të aviacionit Cirium, të premten janë anuluar 5000 fluturime në mbarë botën – 3000 më shumë se një ditë më parë. Përveç spitaleve, zyrave të mjekëve dhe farmacive, në disa vende janë prekur edhe ATM-të. Ndërprerjet gjithashtu paralizuan pjesërisht kompanitë e mëdha si Allianz, Siemens dhe BMW në Gjermani, si dhe stacionet televizive britanike dhe franceze. Në Gjermani, shitësit me pakicë të ushqimit Tegut iu desh të mbyllte përkohësisht 340 dyqanet e saj në mbarë vendin.

Situata në aeroportin e Cyrihut u normalizua gradualisht të premten në mbrëmje. Operatorët presin që të shtunën të rikthehet funksionimi normal. Situata duhet të normalizohet edhe në aeroportet e prekura ndërkombëtarisht, por ndoshta do të duhet pak kohë para se dhjetëra mijëra pasagjerë të bllokuar të kenë arritur të gjithë në destinacionet e tyre. Efektet do të ndihen edhe nga operatorët hekurudhor dhe spitalet e prekura për disa kohë./SRF