Çfarë gjetën arkeologët në Alpet Veriore?

Kohët e fundit, arkeologët kanë zbuluar mbetje që ndryshojnë historinë e përhapjes së krishterimit në Evropë. Një skelet që daton midis viteve 230 dhe 270 pas Krishtit dhe një objekt argjendi janë gjetur në vendin e ish-qytetit romak të Nidës, afër Frankfurtit të sotëm, dhe ofrojnë dëshminë më të hershme autentike të krishterimit në veri të Alpeve.

Gjatë gërmimit të një varreze të tërë romake, arkeologët zbuluan një varr që përmbante një skelet me një objekt të vogël metalik rreth qafës. Bëhet fjalë për një amuletë argjendi, me përmasa rreth 3,5 centimetra, e cila ndoshta është mbajtur në një varg si varëse.

Brenda amuletit u gjet një fletë e hollë me fletë argjendi, e palosur si një cigare. Për shkak se petë ishte e brishtë, studiuesit përdorën tomografinë e kompjuterizuar (CT) për të krijuar një model 3D dhe për të deshifruar tekstin e gdhendur në fletë metalike. Teksti në fletë metalike përmban 17 rreshta dhe ja çfarë thotë:

“Në emër të Shën Titit.

I shenjtë, i shenjtë, i shenjtë!

Në emër të Jezu Krishtit, Birit të Perëndisë!

Master of the World

kundërshton sa më shumë të jetë e mundur

kundër të gjitha sulmeve / pengesave.

Zoti dhuron begati.

Kjo mbrojtje mbron

një person që

i dorëzohet vullnetit të

Zotit Jezu Krisht, Birit të Perëndisë,

sepse përpara Jezu Krishtit

do të përkulet çdo gju: qiellor,

tokësor dhe

nëntokësor, dhe në çdo gjuhë

rrëfehet (Jezu Krishti).

Ky shënim ofron dëshmi të pakundërshtueshme se krishterimi arriti në këtë pjesë të Evropës dekada më herët nga sa mendohej më parë. Personi, eshtrat e të cilit u gjetën besohet të jetë i krishterë, megjithëse identiteti i tij mbetet i panjohur.

Krishterimi, i cili filloi si një sekt i vogël çifut në provincën e Judesë në shekullin I, u përhap në të gjithë Perandorinë Romake pavarësisht nga persekutimi. Në shekullin e IV, Krishterimi u legalizua dhe më vonë u bë feja zyrtare shtetërore. Megjithëse ka referenca historike për grupet e krishtera në Gali dhe Gjermaninë e Epërme në fund të shekullit të 2-të, ato shpesh konsiderohen të pabesueshme. Megjithatë, “Mbishkrimi i Frankfurtit” përfaqëson dëshmi konkrete të pranisë së krishterimit në rajon që në shekullin III.

Kryetari i bashkisë së Frankfurtit, Mike Josef, e përshkroi mbishkrimin si një “ndjesi shkencore”, duke shtuar se zbulimi ndryshon historinë e krishterimit në Frankfurt dhe më gjerë me 50 deri në 100 vjet.

– Zbulimi i parë i krishterë në veri të Alpeve vjen nga qyteti ynë: ne mund të krenohemi për këtë, veçanërisht tani, kaq afër Krishtlindjeve. Njerëzit që morën pjesë në hulumtim bënë një punë të shkëlqyer – thotë Josef.

Dr. Ina Hartwig, drejtuese e Departamentit të Kulturës dhe Shkencës në Frankfurt, theksoi rëndësinë e këtij zbulimi për disiplina të ndryshme shkencore, duke përfshirë arkeologjinë, studimet fetare, filologjinë dhe antropologjinë.

– Ky është një zbulim vërtet i jashtëzakonshëm që do t’i mbajë të zënë shkencëtarët për vite me radhë – përfundoi ajo.

Zbulimi në Nida ofron një pasqyrë unike në fazat e hershme të krishterimit në Evropë. Përveç dëshmisë së përhapjes së besimit, ajo hap mundësi të reja për të kuptuar ndikimin e ndërsjellë të komunitetit romak dhe të krishterë në atë periudhë historike.

 

 

---