Bota e kupton shtrirjen e katastrofës në Valais

Lajmi bëri xhiron e botës - por tani njerëzit po e kuptojnë ngadalë rëndësinë e ngjarjeve në Lötschental

Këto janë imazhet që do të hyjnë në historinë zvicerane: miliona tonë mbeturina dhe akull hyjnë në Luginën Lötschental në Valais. Një ngjarje e shekullit, madje disa e quajnë ngjarje të mijëvjeçarit. Lajmi bëri xhiron e botës – por vetëm tani shtrirja e katastrofës duket se po bëhet e dukshme ndërkombëtarisht, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Për shembull, BBC botoi një artikull bindës me titull “Fshati zviceran i fshirë nga harta nga një akullnajë”. Pamjet e mbeturinave janë sjellë në vëmendjen e lexuesve britanikë dhe ndërkombëtarë në një mënyrë të fuqishme – shumë afër.

Por artikulli online i BBC-së më pas vazhdon të trajtojë problemin e ngrohjes globale dhe ndikimin e saj në jetën në male. Tërheqja dramatike e akullnajave dhe pasojat e saj për jetën alpine, nuk është asgjë e re. Megjithatë, rasti Blatten ngre “kambanë të reja alarmi”. Glaciologu zviceran Matthias Huss citohet të ketë thënë se nuk mund të përjashtohet që fshatrat e tjerë në Alpe të mund të shkatërrohen në mënyrë të ngjashme në të ardhmen.

Gazeta gjermane “Spiegel” gjithashtu raportoi gjerësisht për katastrofën gjatë fundjavës. Gazetarët gjermanë përdorën një deklaratë të kryetarit të bashkisë së Blatten, Matthias Bellwald, si titull dhe pikënisje, sipas të cilit ngjarjet ishin “tokë zero për Blatten”. Vullneti për të rindërtuar fshatin është i fortë, thekson “Spiegel”. Megjithatë, revista vë në dyshim nëse kjo është e mundur apo edhe e arsyeshme.

Pyetja më e madhe, thonë ata, është ndryshimi i klimës. Çdo rindërtim do të duhet të marrë më shumë parasysh rreziqet e reja që vijnë nga rënia e shkëmbinjve, ortekët ose përmbytjet e reja. Ndryshimet klimatike kërkojnë metoda të përshtatura ndërtimi, masa të reja mbrojtëse dhe menaxhim më të sofistikuar të rrezikut.

Vështrime mbarëbotërore nga katastrofa?

Akullnaja e shembur Birch po bën bujë edhe në botën arabe dhe aziatike. Portali saudit i lajmeve Arab News, për shembull, botoi një artikull të gjatë mbi gjetjet e deritanishme nga fatkeqësia në Zvicër, duke e quajtur atë një “paralajmërim të ashpër të rreziqeve në rritje me të cilat përballen komunitetet në mbarë botën që jetojnë nën hijen e masave të brishta të akullit – veçanërisht në Azi”.

Në mënyrë të veçantë theksohet se falë monitorimit me precizion të lartë në Zvicër, fshati mund të evakuohet.

Situata është e ndryshme në pjesët e tjera të botës  Azia, për shembull, është e prekur në mënyrë disproporcionale nga ngrohja globale dhe katastrofat klimatike, por: “Shumë vende aziatike, veçanërisht në Himalaje, nuk kanë burime për të monitoruar akullnajat e tyre të mëdha në të njëjtën masë si Zvicra”.

---