Si do të ndikojë akti i BE-së për inteligjencën artificiale te njerëzit?

Keystone EPA/MARK R. CRISTINO

Zyrtarët e Bashkimit Evropian kanë punuar intensivisht javën e kaluar për të arritur një marrëveshje mbi rregullat që do të qeverisin përdorimin e inteligjencës artificiale (IA) në të 27 vendet anëtare. Ky ligj, i njohur si Akti i Inteligjencës Artificiale, synon të vendosë standarde globale dhe të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në mënyrën se si përdoret teknologjia në Evropë.

Akti i IA-së analizon rreziqet që mund të shfaqen nga produktet dhe shërbimet e bazuara në inteligjencë artificiale. Legjislacioni fokusohet tek përdorimi i teknologjisë, duke mbrojtur demokracinë, të drejtat themelore dhe lirinë e shprehjes, ndërsa nxit inovacionin dhe investimet.

Produktet me rrezik të ulët, si sistemet që sugjerojnë përmbajtje ose filtrat për përmbajtje të dëmshme, duhet të tregojnë qartë përdorimin e IA-së. Sistemet me rrezik të lartë, për shembull mjetet mjekësore, do të duhet të përdorin të dhëna të besueshme dhe të ofrojnë informacion të qartë për përdoruesit.

Përdorimi i disa aplikacioneve është i ndaluar për shkak të rreziqeve të mëdha, si sistemet e notimit të shoqërisë që ndikojnë në sjelljet njerëzore, sistemet për zbulimin e aktiviteteve kriminale dhe njohjen emocionale në shkolla ose vendin e punës. Gjithashtu, përdorimi i identifikimit biometrik nga policia për skanimin e fytyrave është i lejuar vetëm për krime të rënda, si rrëmbimi ose aktet terroriste.

Akti do të hyjë në fuqi dy vjet pas miratimit final, që pritet në fillim të vitit 2024. Shkeljet e rregullave mund të dënohen me gjoba deri në 35 milionë euro ose 7% të të ardhurave globale të kompanive.

Ndikimi global

Megjithëse akti prek rreth 450 milionë banorë të BE-së, ekspertët mendojnë se ndikimi mund të jetë global, për shkak të roli udhëheqës të Brukselit në vendosjen e standardeve teknologjike. Si shembull, vendosja e prizave të përbashkëta për karikimin e pajisjeve ka detyruar kompanitë si Apple të ndryshojnë produktet e tyre.

Aktualisht, SHBA-ja dhe Kina po zhvillojnë rregulloret e tyre për IA-në. Urdhri ekzekutiv i presidentit Joe Biden kërkon që zhvilluesit të ndajnë rezultatet e testeve dhe të dhëna të tjera me qeverinë, ndërsa Kina ka vendosur masa për përmbajtjet e IA-së brenda vendit.

Si ndikon te ChatGPT dhe mjetet e tjera?

Akti i IA-së përfshin rregulla për sistemet e IA-së të përgjithshme, si ChatGPT, që mund të kryejnë detyra të shumta – nga shkrimi i teksteve dhe poezive, deri te krijimi i videove dhe kodit kompjuterik. Sistemet duhet të jenë transparente, të publikojnë detajet mbi të dhënat që përdorin dhe të respektojnë ligjin për të drejtat e autorit. Modelet më të fuqishme do të përballen me rregulla më të rrepta për të shmangur rreziqet sistematike.

Me këtë akt, BE-ja synon të tregojë se zhvillimi i IA-së mund të qeveriset në mënyrë demokratike dhe të vendosë standarde globale për teknologjitë e ardhshme.