EKM: Notë të pamjaftueshme draftit të ligjit për natyralizim

Në vitin 2014 Parlamenti pati miratuar një ligj të ri mbi natyralizimin e të huajve, i cili këtë proces e bënte nga shumë aspekte më të vështirë. Edhe rregullorja për zbatimin e këtij ligji merr notë të dobët nga Komisioni për Çështje të migracionit (EKM). Sipas tij, urdhëresa dhe ligji janë shumë të ndërlikuara, u lejohet shumë hapësirë vlerësimi autoriteteve dhe është tepër pak transparent.

Për herë të parë krahas ligjit, parlamenti ka lëshuar edhe një rregullore për zbatimin e tij ndërsa një draft është dhënë për konsultim. Ai përfshin 31 nene dhe bën rregullimin e dhënies së autorizimit nga niveli federal për natyralizim në kuadrin e natyralizimit të rregullt dhe mundësimit të natyralizimit të lehtësuar. Kriteri për integrim dhe parakushtet tjera përshkruhen dhe rregullohen në detaje.

EKM në vitin 2012 kishte bërë propozimet dhe rekomandimet e veta për një natyralizim në hap me kohën dhe me këtë rast është angazhuar për një “procedurë të thjeshtë, transparente dhe profesionale të natyralizimit”. Këto kërkesa, EKM nuk i sheh të plotësuara në draftin ekzistues. Kështu sipas qëndrimit të komisionit mjafton që të kontrollohet nëse një person që dëshiron të natyralizohet është ose nuk është i regjistruar në regjistrin e veprave penale ose në regjistrin e përmbarimit dhe nëse i ka paguar tatimet.

Por, rregullorja parasheh që të kontrollohet po ashtu edhe nëse personi “respekton sigurinë dhe rendin publik” dhe “vlerat e kushtetutës federale”. Kjo procedurë synon që natyralizimin ta përforcojë me një deklarim të lojalitetit. Me rastin e shqyrtimit të kritereve të përzgjedhjes  duhet të përfshihet edhe vullneti që në të ardhmen të shpërfillen  këto rregulla. Në këtë pikë, sipas komisionit shihet më së qarti se drafti i rregullores u jep autoriteteve tepër shumë hapësirë veprimi. Pretenduesit për natyralizim nuk mbrohen mjaftueshëm nga arbitrariteti.

Ndërkaq, EKM është i kënaqur me afatet e dhëna procedurale, të cilave duhet t`u përmbahen Sekretariati për Migracion dhe autoritetet kantonale. Në bazë të tyre, natyralizimi i lehtësuar nuk mund të zgjasë më shumë se një vit. Por komisioni nuk sheh përmirësime te transparenca. Për këtë, ai kërkon që të interesuarit të informohen më mirë lidhur me procedurën dhe kriteret e përzgjedhjes si dhe të marrin informata lidhur me gjendjen e procedurës së tyre, përfundon EKM.