Përplasja e dy trenave në Spanjë më 28 tetor, e cila shkaktoi vdekjen e 69 personave dhe plagosi shumë të tjerë, i atribuohet, në pritje të hetimeve të mëtejshme, problemeve me sinjalistikën, çështjeve teknike dhe/ose gabimit njerëzor.
Kjo ngre pyetjen: sa i sigurt është udhëtimi me trena të shpejtësisë së lartë në Zvicër?
Kompania kombëtare hekurudhore e Zvicrës, SBB, nuk pranoi të bënte krahasime midis sistemit hekurudhor spanjoll dhe atij zviceran.
Megjithatë, ekspertët vënë në dukje se një nga dallimet kryesore midis tyre është sistemi i monitorimit të shpejtësisë që përdorin.
Trenit që doli nga shinat në linjën Madrid-Sevilje përdorte të ashtuquajturin sistem LZB, i cili nuk përdoret në Zvicër.
Në vend të kësaj, rrjeti hekurudhor zviceran është i pajisur me sistemin më të ri dhe më të sigurt, të quajtur Sistemi Evropian i Kontrollit të Trenave (ETCS). Nëpërmjet këtij sistemi, treni monitorohet në kohë reale dhe sinjalet transmetohen drejtpërdrejt në kabinën e makinistit.
Çfarë do të thotë saktësisht kjo?
Në të gjithë rrjetin e saj, sistemi ETCS “monitoron trenat dhe mund të aktivizojë frenimin automatik në rast rreziku”, shpjegoi Raoul Fassbind, president i Shoqatës Zvicerane të Makinistëve dhe Trainee-ve (VSLF).
Konkretisht, në linjat e shpejtësisë së lartë, sinjalet shfaqen drejtpërdrejt brenda kabinës së makinistit.
Nëse sistemi i kontrollit të trenit pëson defekt, zbatohen protokolle të rrepta: trenat mund të lëvizin vetëm me një shpejtësi maksimale prej 40 km/orë dhe duhet të drejtohen “bazuar në shikueshmëri”, që do të thotë se makinistët duhet të jenë në gjendje të ndalojnë në çdo moment, përpara se të hasin ndonjë pengesë (siç mund të jetë, për shembull, një tren tjetër).
“Siguria ka gjithmonë përparësi,” deklaroi zëdhënësi i SBB-së për mediat zvicerane.
Gjithashtu, sipas VSLF-së, sistemi i kontrollit të trenave në rrjetin zviceran është “i sigurt dhe i qëndrueshëm”.
Megjithatë, shoqata thekson se ekzistojnë boshllëqe në sistemin e sigurisë.
Për shembull, Fassbind përmendi “procedurat komplekse” që duhen ndjekur kur shfaqen keqfunksionime në sistemin ETCS, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.
Për shembull, detyra që në dukje janë të thjeshta, si gjetja e listës përkatëse të verifikimit (checklist), mund të krijojnë vështirësi gjatë situatave kritike dhe të ngarkuara me stres. “Kjo mund të çojë në keqkuptime ose gabime në veprim,” tha ai, duke vënë në dukje se “skenarë të tillë nuk ushtrohen mjaftueshëm shpesh gjatë trajnimit.”
Edhe duke pasur parasysh infrastrukturën hekurudhore të sigurt të Zvicrës, “siguria absolute nuk ekziston,” u shpreh Fassbind.
