Zemra turke e Maqedonisë

Simpatia në mes të Turqisë dhe Maqedonisë ka të bëjë më pak me historinë sesa me të tashmen: ajo që i lidh Stambollin me Shkupin është fqinji dhe kundërshtari i përbashkët, Greqia

„Zemra jonë rrah për Erdogan-in“, tha para pak kohësh kryetari maqedon Gjorgje Ivanov, „ dhe zemra e Erdogan-it rrah për ne“. Në protestat qytetare në Turqi i paskan përzier gishtërinjtë fuqitë e huaja; për këtë arsye rezistenca e Erdogan-it qenka plotësisht e arsyeshme. Si shigjetë u përhap deklarata e solidarizimit te rrallë nga Evropa nga agjencitë turke të lajmeve. Në shikim të parë përkrahja nga Maqedonia duket e çuditshme. Përgjithësisht popujt e krishterë të Ballkanit kanë një raport kryesisht të vështirë me pasardhësit e osmanëve. Pse atëherë zemrat maqedonase fluturojnë aq shpejt te shefi islamik i qeverisë turke?

Thënia e njohur „zgjedha turke“ mbi sundimin pesëshekullor të osmanëve në Ballkan  ka dalë që moti nga moda në Maqedoni. Përkundrazi, Maqedonia  kërkon kurdoherë ndihmën turke kur është në pyetje renovimi i monumenteve historike osmane. Në Perëndim të vendit, në Koxhaxhik, turqit e kanë ndërtuar si monument historik shtëpinë e të parëve të Mustafa Kemal Ataturkut. Të parët e tij në shekullin XV paskan migruar gjoja nga Anatolia dhe paskan shërbyer këtu si roje të armatosura të rrugëve dhe urave. Babai i Ataturkut paska emigruar pastaj në Selanik. Atje më 1881 qenka lindur Mustafa. Në qytetin maqedonas të paraardhësve të tij , në Manastir, ai paska përfunduar shkollën ushtarake. Në muzeun e qytetit atij i është dedikuar një sallë, e cila u inaugurua më 1998 nga presidentët e atëhershëm të të dy vendeve.

Por simpatia në mes të Turqisë së madhe dhe shtetit të vogël të Ballkanit ka të bëjë më pak me historinë sesa me të tashmen: ajo që i lidh Stambollin me Shkupin është fqinji dhe kundërshtari i përbashkët,  Greqia. Marrëdhëniet botërisht të ditura të tensionuara mes Stambollit dhe Athinës kanë ngjashmëri me konfliktin njëzetëvjeçar mbi emrin korrekt të  Maqedonisë.  Rezultati i vetëm pozitiv i kësaj marrëdhënie të vështirë trekëndëshe është kultivimi i kujdesshëm osmanofil i monumenteve historike në Maqedoni.

Andreas Ernst

Përkthimi: Nexhmedin Gerguri