Në kohë trazirash, vendimet kërkojnë maturi

Sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, si dhe kundërpërgjigjet e menjëhershme iraniane, e kanë futur Lindjen e Mesme në një luftë të hapur. Pas më shumë se dy javë përleshjesh të vazhdueshme, po bëhet e qartë se konflikti mund të zgjasë më shumë dhe të jetë më intensiv sesa lufta 12-ditore e qershorit të kaluar.

 

Fokusi zhvendoset te furnizimi me energji

Luftërat dhe konfliktet e armatosura shkaktojnë vuajtje të mëdha njerëzore dhe pasoja të thella politike, ekonomike dhe shoqërore. Për tregjet financiare, ato zakonisht paraqesin tronditje të menjëhershme, por të përkohshme – për aq kohë sa mbeten të kufizuara në nivel rajonal dhe nuk prekin në mënyrë të qëndrueshme furnizimin global me energji.

Rreziku më i madh aktual për ekonominë botërore lidhet me furnizimin me naftë dhe gaz, si dhe me mundësinë e një përshkallëzimi të mëtejshëm të konfliktit. Rritja e çmimeve të lëndëve të para rikthen shqetësimet për inflacionin dhe ndikon në pritjet për politikën monetare. Bankat qendrore përballen me dilemën nëse duhet të reagojnë ndaj rritjeve afatshkurtra të çmimeve apo t’i japin më shumë peshë ngadalësimit ekonomik.

Fig. 1: Rritja e fundit e çmimit të naftës është e theksuar, por mbetet brenda kornizave të zhvillimeve historike
Lëvizja e çmimit të naftës (Brent) në periudha lufte!

Quelle: Bloomberg, smzh ag. 13/3/2026

Shënim: Grafiku paraqet lëvizjet 30 ditë para dhe deri në 180 ditë pas nisjes zyrtare të konflikteve: Lufta e Gjirit (2 gusht 1990), Afganistani (7 tetor 2001), Iraku (20 mars 2003), Ukraina (24 shkurt 2022), Izrael–Gaza (7 tetor 2023), Izrael–Iran (13 qershor 2025) dhe Izrael–SHBA–Iran (28 shkurt 2026).

Si pasojë, rritet pasiguria për ecurinë e normave të interesit, gjë që reflektohet si në tregjet e obligacioneve, ashtu edhe në vlerësimin e aksioneve. Megjithatë, në periudhë afatmesme dhe afatgjatë, faktorët themelorë ekonomikë mbeten më të rëndësishëm sesa zhvillimet e veçanta gjeopolitike. Historia tregon se tregjet i përthithin këto tronditje dhe se forcat bazë të rritjes globale vazhdojnë të mbizotërojnë.

Fig. 2: Tregjet e aksioneve janë karakterizuar historikisht nga një qëndrueshmëri e dukshme
Ecuria e indeksit S&P 500 në periudha lufte!

Burimi: Bloomberg, smzh ag, 13.03.2026

Shënim: Figura paraqet ecurinë përkatësisht 30 ditë para dhe deri në 180 ditë pas datës zyrtare të shpërthimit të luftës. Lufta e Gjirit (2 gusht 1990), Afganistani (7 tetor 2001), Iraku (20 mars 2003), Ukraina (24 shkurt 2022), Izrael–Gaza (7 tetor 2023), Izrael–Iran (13 qershor 2025) dhe Izrael–SHBA–Iran (28 shkurt 2026).

Qasje e kujdesshme ndaj investimeve

Edhe pse tregjet financiare mbeten të karakterizuara nga paqëndrueshmëria dhe shmangia e rrezikut, kushtet ekonomike sugjerojnë se investimet duhet të mbahen. Rritja e qëndrueshme globale, fitimet solide të kompanive dhe stimulimet fiskale krijojnë një bazë të fortë edhe në një mjedis të tensionuar gjeopolitik.

Investitorët duhet të ruajnë qetësinë dhe të mos ndryshojnë pozicionet strategjike për shkak të zhvillimeve afatshkurtra apo titujve të momentit. Shitjet e nxitura nga paniku shpesh çojnë në vendime të gabuara: reagimet e tregut në afat të shkurtër zakonisht janë të ekzagjeruara, por më pas stabilizohen.

Ata që shesin rrezikojnë gjithashtu të humbasin momentin e duhur për t’u rikthyer në treg. Diversifikimi, cilësia dhe disiplina mbeten elementet kyçe për të përballuar periudhat e pasigurisë. Vendimet e udhëhequra nga emocionet shpesh rezultojnë të gabuara, ndërsa qëndrimi konsekuent rrit gjasat për sukses afatgjatë.

Bekim Laski, CIO i smzh ag

 

 

 

---