Me rastin e Ditës Botërore të Shëndetit Mendor, Marianne Herzog, specialiste e pedagogjisë së traumës, dhe Drita Ibrahimi, drejtuese e shoqatës “Parandalo” në Bazel, morën pjesë në aktivitete akademike në Kosovë, duke sjellë përvojën zvicerane në trajtimin e traumës, dhunës në familje dhe ndikimit të tyre në zhvillimin e fëmijëve.
Në kuadër të Kongresit të VIII Ndërkombëtar të psikologëve të Kosovës dhe Shqipërisë, të organizuar me rastin e 10 Tetorit – Ditës Botërore të Shëndetit Mendor, Herzog dhe Ibrahimi prezantuan qasje dhe përvoja profesionale që lidhen me mbështetjen e personave të prekur nga trauma dhe dhuna në familje.
Një ditë më herët, më 9 tetor, ato zhvilluan dy ligjërata edhe në Universitetin Publik “Kadri Zeka” në Gjilan, ku në fokus ishin pedagogjia e traumës, krijimi i mjediseve të sigurta dhe pasojat që dhuna në familje mund të ketë në zhvillimin emocional, social dhe psikologjik të fëmijëve.
Të pranishmit në Universitetin “Kadri Zeka” u përshëndetën nga Arben Sahiti, u.d. prorektor për Bashkëpunim Ndërkombëtar dhe Projekte, i cili vlerësoi rëndësinë e shkëmbimit të përvojave profesionale në fusha që prekin drejtpërdrejt mirëqenien e fëmijëve, të rinjve dhe shoqërisë në përgjithësi.
Marianne Herzog mbajti ligjëratën “Rreth Vendit të Sigurt – Mbështetje e dobishme nga Pedagogjia e Traumës”. Herzog është specialiste e traumës në fushën e arsimit, ish-eksperte për studentët me sfond migrimi në Departamentin e Arsimit në Bazel dhe ligjëruese në universitete e institucione të ndryshme evropiane.
Në ligjëratën e saj ajo trajtoi mekanizmat dhe pasojat e traumës psikologjike, përfshirë ndikimin e saj neurobiologjik dhe mënyrën se si përvojat traumatike mund të reflektohen në sjelljen, të nxënit dhe zhvillimin e fëmijëve dhe të rinjve.
Një vëmendje e veçantë iu kushtua konceptit të “vendit të sigurt”, si një prej elementeve themelore të pedagogjisë së traumës. Sipas qasjes së prezantuar nga Herzog, krijimi i sigurisë, stabilitetit dhe besimit është parakusht i rëndësishëm për mbështetjen e fëmijëve dhe personave që kanë kaluar përvoja traumatike.
Përvoja e saj profesionale është përcjellë edhe përmes librit “Lilly, Ben und Omid”, i cili trajton traumën dhe vështirësitë që mund të shfaqen te fëmijët, përfshirë hezitimin apo refuzimin për të shkuar në shkollë. Libri është përkthyer në shumë gjuhë, përfshirë edhe shqipen.
Gjatë qëndrimit në Kosovë, Herzog dhuroi gjithashtu qindra ekzemplarë të librit për institucione, studentë dhe profesionistë, me synimin që materiali të shërbejë si burim praktik për psikologë, pedagogë, terapeutë, logopedë dhe prindër.
Drita Ibrahimi, drejtuese e shoqatës “Parandalo” në Bazel, përkthyese dhe ndërmjetësuese ndërkulturore, prezantoi temën “Dhuna në familje dhe ndikimi i saj në zhvillimin e fëmijëve – Rëndësia e vetëdijesimit dhe e vëzhgimit profesional”.
Në prezantimin e saj, ajo trajtoi ndikimin që ekspozimi ndaj dhunës mund të ketë në zhvillimin emocional, psikologjik dhe social të fëmijëve, duke nënvizuar rëndësinë e identifikimit të hershëm të shenjave, vëzhgimit profesional dhe reagimit institucional. Përvoja e Ibrahimit mbështetet edhe në angazhimin e saj shumëvjeçar në Zvicër, përmes shoqatës “Parandalo” në Bazel dhe iniciativave të tjera që lidhen me parandalimin e dhunës, mbështetjen e familjeve dhe ndërmjetësimin ndërkulturor.
“Dhuna në familje mbetet një temë kyçe dhe, si shoqëri, kemi nevojë për një ndërgjegjësim dhe sensibilizim gjithëpërfshirës ndaj kësaj dukurie. Të flasësh për dhunën në familje është një hap drejt ndërgjegjësimit”, thekson Ibrahimi. Ajo vë në pah se përballja me dhunën nuk mund të kufizohet vetëm në reagimin pasi ajo të ketë ndodhur, por kërkon edukim, parandalim, vëzhgim profesional dhe bashkëpunim ndërmjet familjes, shkollës dhe institucioneve.
Ligjëratat e Herzog dhe Ibrahimit sollën në Kosovë përvoja konkrete profesionale nga Zvicra dhe hapën diskutimin mbi mënyrat se si institucionet arsimore dhe profesionistët mund të reagojnë më herët dhe me më shumë ndjeshmëri ndaj traumës dhe dhunës.
Në thelb, të dyja prezantimet përcollën një mesazh të përbashkët: fëmijët e prekur nga trauma apo dhuna kanë nevojë jo vetëm të dëgjohen, por edhe të ndihen të sigurt, të kuptohen dhe të mbështeten profesionalisht. Krijimi i këtij “vendi të sigurt” – në familje, në shkollë dhe në shoqëri – mbetet një nga sfidat më të rëndësishme në mbrojtjen e shëndetit mendor dhe mirëqenies së fëmijëve.
Për albinfo.ch
Luljeta Ademi
