Reshjet e shiut gjatë javëve të fundit kanë përmirësuar situatën në disa rajone të Zvicrës, por liqenet, lumenjtë dhe rezervat e ujërave nëntokësore vazhdojnë të jenë nën nivelet normale. Thatësira po krijon vështirësi edhe për qendrat e skijimit, të cilat po përgatiten për sezonin dimëror.
Zvicra vazhdon të përballet me pasojat e një vere jashtëzakonisht të thatë, pavarësisht reshjeve të shiut që kanë përfshirë pjesën më të madhe të vendit që nga tetori. Sipas të dhënave më të fundit të autoriteteve federale, rezervat ujore ende nuk janë rikuperuar plotësisht, ndërsa disa rajone vazhdojnë të regjistrojnë nivele dukshëm më të ulëta të ujit.
Situata është veçanërisht shqetësuese në pjesën qendrore dhe lindore të Zvicrës, ku mungesa e reshjeve gjatë muajve të kaluar ka ndikuar në nivelin e liqeneve, lumenjve dhe burimeve nëntokësore, transmeton albinfo.ch.
Më 20 nëntor, niveli i Liqenit të Konstancës ishte rreth 44 centimetra nën mesataren për këtë periudhë të vitit, ndërsa Liqeni i Cyrihut regjistronte një nivel rreth 38 centimetra më të ulët se zakonisht.
Nivelet e ulëta të ujit kanë shkaktuar pasoja konkrete në transport. Që nga tetori, lundrimi i anijeve në Liqenin e Cyrihut është zhvilluar sipas një orari të reduktuar, ndërsa transporti i mallrave përgjatë lumit Rhein është përballur me kufizime për shkak të prurjeve të pakta.
Disa rajone kanë regjistruar deri në 47 për qind më pak reshje
Sipas buletinit të Zyrës Federale për Mjedisin (BAFU), të publikuar më 19 nëntor, gjatë 90 ditëve të fundit një pjesë e madhe e Zvicrës ka regjistruar mungesë reshjesh krahasuar me mesataren shumëvjeçare.
Situata më e rënduar është vërejtur në Alpet qendrore dhe lindore, ku sasia e reshjeve ka qenë deri në 47 për qind më e ulët se normalisht.
Megjithatë, gjendja nuk është e njëjtë në të gjithë vendin.
Në Zvicrën perëndimore, reshjet e fundit kanë ndikuar pozitivisht, duke bërë që nivelet e disa lumenjve dhe rezervave nëntokësore të kthehen në vlera normale ose mbi mesataren sezonale.
Ndërkohë, në pjesë të Zvicrës lindore, Graubündenit dhe rajonit qendror të vendit, thatësira vazhdon të jetë e pranishme.
Autoritetet federale bëjnë të ditur se në disa pika matëse në pjesën qendrore të Rrafshnaltës Zvicerane janë regjistruar prurje jashtëzakonisht të ulëta të lumenjve, të cilat statistikisht ndodhin vetëm një herë në dy deri në dhjetë vjet, ose edhe më rrallë.
Ujërat nëntokësore mund të kenë nevojë për muaj që të rikuperohen
Një nga problemet kryesore është rikuperimi i ngadalshëm i rezervave nëntokësore.
Ndryshe nga lumenjtë dhe përrenjtë, të cilët reagojnë relativisht shpejt ndaj reshjeve, ujërat nëntokësore kanë nevojë për një periudhë më të gjatë për t’u rimbushur.
Fillimisht, uji i shiut depërton në shtresat sipërfaqësore të tokës dhe vetëm më vonë arrin në rezervuarët më të thellë.
Në varësi të përbërjes së tokës dhe shkëmbinjve, ky proces mund të zgjasë disa javë apo edhe muaj.
Për këtë arsye, ekspertët theksojnë se reshjet e vjeshtës dhe dimrit janë veçanërisht të rëndësishme për rikuperimin e rezervave ujore. Gjatë verës, një pjesë e konsiderueshme e ujit shfrytëzohet nga bimësia ose humbet përmes avullimit, duke e bërë më të vështirë rimbushjen e rezervave nëntokësore.
Thatësira po ndikon edhe në përgatitjet për sezonin e skijimit
Mungesa e ujit ka filluar të ndikojë edhe në disa qendra dimërore, të cilat përdorin sisteme për prodhimin e borës artificiale.
Në Lantsch/Lenz, në kantonin Graubünden, furnizimi me ujë për prodhimin e borës artificiale është i kufizuar.
Në qendrën e biatlonit Lenzerheide, gjatë javës së kaluar kanë funksionuar vetëm katër pajisje për prodhimin e borës artificiale, ndonëse në kushte normale përdoren shumë më tepër.
Përgjegjësit e qendrës kanë shpjeguar se mund të shfrytëzojnë vetëm ujin e tepërt që rrjedh nga rezervuari, pasi burimet lokale nuk ofrojnë sasi të mjaftueshme.
Megjithatë, situata është më e favorshme në shumë qendra të tjera malore, të cilat disponojnë rezervuarë të veçantë për grumbullimin e ujit.
Sipas organizatës Seilbahnen Schweiz, aktualisht nuk ka informacione për qendra skijimi që nuk mund të sigurojnë prodhimin e borës artificiale për shkak të mungesës së ujit.
Rreth 30 milionë metra kub ujë përdoren çdo vit për borën artificiale
Në Zvicër, prodhimi i borës artificiale kërkon rreth 30 milionë metra kub ujë në vit.
Në disa komuna malore, gjatë nëntorit dhe dhjetorit, prodhimi i borës artificiale mund të përbëjë deri në 40 për qind të konsumit të përgjithshëm të ujit.
Sipas Institutit Zviceran për Studimin e Borës dhe Orteqeve (SLF), në vend ekzistojnë rreth 100 rezervuarë të posaçëm për grumbullimin e ujit që përdoret në prodhimin e borës artificiale.
Edhe pse shumë prej tyre aktualisht kanë rezerva të mjaftueshme për fillimin e sezonit, kjo nuk garanton furnizim të pandërprerë gjatë gjithë dimrit.
Nëse mungesa e borës natyrore vazhdon, qendrat e skijimit mund të kenë nevojë për sasi shtesë uji për të mbajtur pistat në funksion.
Grindelwaldi paralajmëron kufizime të mundshme
Në komunën turistike të Grindelwaldit, në kantonin e Bernës, autoritetet kanë paralajmëruar se gjatë këtij dimri mund të mos kenë mundësi të ofrojnë ujë të pijshëm shtesë për prodhimin e borës artificiale dhe për disa aktivitete rekreative.
Përveç qendrave të skijimit, ujë kërkojnë edhe pistat e skijimit nordik, pishinat e mbyllura dhe hapësirat për patinazh.
Në rast të mungesës së ujit, komuna mund të detyrohet të përcaktojë përparësi ndërmjet përdorimeve të ndryshme.
Reshjet e ardhshme pritet ta përmirësojnë situatën
Autoritetet zvicerane presin që reshjet e paralajmëruara gjatë ditëve në vijim të ndihmojnë në zbutjen e thatësirës.
Megjithatë, sipas BAFU-së, ato nuk do të jenë të mjaftueshme për t’i kthyer menjëherë në nivele normale liqenet e mëdha, përfshirë Liqenin e Konstancës, Liqenin Walen dhe Liqenin e Cyrihut.
Një pjesë e reshjeve në zonat malore tashmë bie në formë bore, që do të thotë se ky ujë do të arrijë në lumenj dhe liqene vetëm gjatë shkrirjes në pranverë.
Ekspertët theksojnë se për t’i dhënë fund plotësisht thatësirës nevojiten reshje të vazhdueshme dhe të shpërndara në një periudhë më të gjatë.
Pavarësisht përmirësimeve të fundit, rezervat ujore të Zvicrës mbeten nën presion, duke treguar se pasojat e një vere shumë të thatë mund të vazhdojnë edhe gjatë muajve të dimrit.