Çka duhet të dini për zgjedhjet e së dielës në Gjenevë?

Keystone

Çdo pesë vjet, qytetarët zviceranë të Gjenevës shkojnë në kutitë e votimit për të zgjedhur qeverinë e tyre kantonale – si Këshillin e Madh ashtu edhe Këshillin e Shtetit. Ata do ta bëjnë këtë përsëri të dielën, më 2 prill, por procesi premton të jetë shumë larg të qenit i drejtpërdrejtë. Këshilli i Madh i Gjenevës është parlamenti (legjislativ), ndërsa Këshilli i Shtetit është dega ekzekutive e qeverisë, shkruan thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Zyrtarët zgjidhen për mandate pesëvjeçare, pra deri në vitin 2028. Në total, 690 kandidatë po konkurrojnë për 100 vende në parlament – numri më i madh në historinë e Gjenevës. Sa i përket Këshillit të Shtetit, 23 kandidatë konkurrojnë për shtatë poste – shumë si Këshilli Federal, secili nga shtatë anëtarët e degës ekzekutive të Gjenevës drejton një departament të ndryshëm brenda qeverisë kantonale, shkruan thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Departamentet janë: Departamenti i Arsimit Publik; Departamenti i Shëndetit Publik dhe Sigurisë; Departamenti i Infrastrukturës; Departamenti i Territorit; Departamenti i Kohezionit Social; Departamenti i Financave; Departamenti i Ekonomisë dhe Punësimit dhe Departamenti i Financave, përcjellë albinfo.ch.

Ndryshe nga Këshilli i Madh, i cili zgjidhet menjëherë, zgjedhja e Këshillit të Shtetit bëhet në dy raunde. Gjatë të parës, më 2 prill, gjenevanët do të kenë shtatë vota për t’u shpërndarë mes 23 kandidatëve. Nëse njëri prej tyre merr më shumë se gjysmën e votave, ai ose ajo zgjidhet automatikisht. Megjithatë, ky rast është i rrallë dhe zakonisht kandidatët zgjidhen në raundin e dytë, kur zgjidhen shtatë personat me më shumë vota, raporton thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Për Këshillin e Madh, mund të pyesni veten se si votuesit mund t’u japin kuptim 690 kandidatëve për 100 poste. Siç shpjegon Tribune de Genève, “çdo qytetar ka në dispozicion 100 vota, të cilat mund t’i shpërndajë në tre mënyra. Së pari, është e mundur të votoni për një listë [partie]: thjesht shkëputeni atë nga broshura dhe futeni në zarfin e saj të votimit. Kjo i jep 100 vota listës së zgjedhur, edhe nëse nuk janë 100 kandidatë të regjistruar në të.” Opsioni i dytë është të ‘përzieni’ lista të ndryshme. Votuesit mund të zgjedhin një listë, të kryqëzojnë emrat e kandidatëve që nuk u pëlqejnë dhe të shtojnë të tjerë. Opsioni i tretë i lejon votuesit të hartojnë listën e tyre. Për t’u zgjedhur në Këshillin e Madh, një parti duhet të marrë një kuorum, domethënë 7 për qind të votave; nëse kjo nuk ndodh, të gjitha votat e dhëna në favor të partisë humbasin. 100 vendet në parlament ndahen në mënyrë proporcionale midis partive që marrin kuorum, shkruan thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.