OKB: Nuk mund të verifikohet nëse Irani ka ndalur pasurimin e uraniumit

Pixabay

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike ka njoftuar se nuk është në gjendje të konfirmojë nëse Irani ka ndërprerë aktivitetet për pasurimin e uraniumit, për shkak të mungesës së aksesit në disa objekte bërthamore.

Sipas një raporti konfidencial të shpërndarë për shtetet anëtare, autoritetet iraniane nuk kanë lejuar inspektime në disa prej impianteve që dyshohet se janë goditur nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara gjatë përplasjes 12-ditore në qershor 2025. Për këtë arsye, agjencia nuk mund të verifikojë as aktivitetet aktuale dhe as madhësinë e rezervave të uraniumit të pasuruar.

Megjithëse Irani ka deklaruar katër objekte të pasurimit, mungesa e transparencës ka lënë pa përgjigje çështje të rëndësishme mbi sasinë, përbërjen dhe vendndodhjen e materialeve bërthamore. IAEA thekson se kjo situatë kërkon zgjidhje urgjente.

Raporti vlerëson se Irani disponon rreth 440.9 kilogramë uranium të pasuruar deri në 60%, një nivel shumë pranë atij të nevojshëm për armë bërthamore. Sipas agjencisë, kjo sasi teorikisht mund të përdoret për prodhimin e deri në 10 armëve bërthamore, megjithëse kjo nuk do të thotë se vendi aktualisht posedon një të tillë.

Në mungesë të inspektimeve në terren, IAEA ka përdorur imazhe satelitore për të monitoruar aktivitetin në objektet bërthamore, duke vërejtur lëvizje në hyrjet e tuneleve në Isfahan, si dhe aktivitet në Natanz dhe Fordow, pa mundur të përcaktojë natyrën e tyre.

Ndërkohë, agjencia ka marrë pjesë në bisedimet mes SHBA-së dhe Iranit në Gjenevë gjatë muajit shkurt për çështjen e verifikimit bërthamor, por pa arritur një marrëveshje. Negociatat teknike pritet të vazhdojnë në Vjenë, në një kohë kur tensionet në Lindjen e Mesme mbeten të larta.

Irani vazhdon të këmbëngulë se programi i tij bërthamor është për qëllime paqësore dhe refuzon të ndalojë pasurimin e uraniumit apo të dorëzojë rezervat ekzistuese.