AI në vendin e punës: Punonjësit zviceranë e përdorin fshehurazi për të rritur produktivitetin

Përdorimi i inteligjencës artificiale në vendin e punës është rritur dhjetëfish në vetëm dy vite në Zvicrën frankofone. Megjithatë, kjo valë teknologjike mbetet kryesisht e padukshme, pasi shumë punonjës preferojnë të mos flasin hapur për përdorimin e saj dhe ta mbajnë si një “mjet sekret” për rritjen e produktivitetit.

Sipas një studimi të realizuar nga Qualinsight, 72% e punonjësve në rajonet frëngjishtfolëse të Zvicrës përdorin inteligjencën artificiale në punën e tyre. Por, në shumë raste, përdorimi bëhet pa një politikë të qartë nga kompanitë.

Frika për imazhin profesional dhe zëvendësimin nga teknologjia

Një nga arsyet kryesore pse punonjësit heshtin është frika se përdorimi i AI mund të ndikojë në mënyrën se si perceptohen nga kolegët ose drejtuesit.

Julia Vaez, analiste funksionale në Fondacionin Asile des Aveugles, shprehet se përdorimi i inteligjencës artificiale ngre dilema për kohën dhe efikasitetin.

“Shpesh më duhet pothuajse po aq kohë për të kontrolluar atë që ka bërë inteligjenca artificiale, sa do të më duhej ta bëja vetë. Atëherë është normale që punëdhënësi të pyesë: A po kursen vërtet kohë apo thjesht po luan me një mjet teknologjik?”, ka deklaruar ajo për emisionin “7:30”.

Ekziston gjithashtu frika se teknologjia mund të zëvendësojë disa role pune.

“Nëse një ditë nuk funksionon, a do të jem ende në gjendje ta bëj vetë? Kur ia delegon vazhdimisht një detyrë teknologjisë, fillon të dyshosh te aftësitë e tua”, shton Vaez.

Një kuadër ende i paqartë

Claudia Milheirao, bashkëdrejtuese e menaxhimit të pacientëve okulistikë në Spitalin Jules-Gonin në Lozanë, përdor AI për korrigjimin e emaileve dhe po shqyrton mundësinë e automatizimit të raporteve mjekësore.

Megjithatë, ajo ngurron për shkak të mungesës së rregullave të qarta.

“A kam shpërndarë informacione që nuk duhej t’i ndaja? A kam bërë një pyetje të ndjeshme? Ajo që duhet të bëjë menaxhmenti është të na tregojë: ‘Do ta përdorim këtë teknologji, ju mund ta përdorni inteligjencën artificiale, por ja cilat janë rregullat’”, thotë ajo.

Sipas saj, aktualisht mungon një kornizë e qartë për përdorimin e AI në shumë institucione.

Rreziku i “AI-së së fshehtë”

Përballë kësaj pasigurie, disa kompani kanë zgjedhur ta ndalojnë plotësisht përdorimin e inteligjencës artificiale. Por kjo qasje mund të jetë kundërproduktive, sipas Matthieu Corthésy, trajner për përdorimin e AI.

“Kompanitë që në fillim e ndaluan përdorimin e inteligjencës artificiale tani po përballen me atë që quhet ‘shadow AI’ – pra punonjës që e përdorin atë pa e deklaruar”, shpjegon ai.

Sipas tij, kjo sjell rreziqe sidomos për mbrojtjen e të dhënave, pasi përdorimi i pakontrolluar i mjeteve të AI mund të ekspozojë informacione të ndjeshme.

Edukimi, jo ndalimi

Fondacioni Asile des Aveugles në Lozanë ka zgjedhur një qasje tjetër: trajnimin e punonjësve për përdorimin e inteligjencës artificiale.

“Meqë trajtojmë të dhëna shëndetësore jashtëzakonisht të ndjeshme, në vend që ta ndalojmë përdorimin e saj – gjë që nuk na duket produktive – preferojmë t’i mbështesim punonjësit”, shpjegon Edwige Forestier, përgjegjëse për sistemin klinik dhe të informacionit të biznesit në Spitalin e Syve Jules-Gonin.

Sipas studimit të Qualinsight, më pak se gjysma e punonjësve kanë një kuadër të qartë në kompanitë e tyre për përdorimin e inteligjencës artificiale.

Ekspertët paralajmërojnë se sfida e ardhshme nuk është vetëm zhvillimi i teknologjisë, por krijimi i rregullave dhe kulturës së duhur për përdorimin e saj në mënyrë të sigurt dhe transparente.

---