Sa jetë mund të përfshihet në një poezi? Te Isuf Sherifi, shpesh mjaftojnë vetëm pak vargje. Shkrimtari, i lindur në vitin 1967 në Tetovë dhe që sot jeton në Wittenbach, me librin
„Exil – Zwischen Säntis und Sehnsucht“ („Mërgimi – mes Säntisit dhe mallit“), botuar nga Shtëpia Botuese “Qultur”, sjell një vepër që nuk merret me gjeste të mëdha e të bujshme.
Më 14 nëntor 2026, vëllimi u prezantua në hapësirën letrare “Raum für Literatur” në St. Gallen.
Kush pret, duke u nisur vetëm nga titulli, të lexojë poezi për ikjen, mallin për atdheun dhe mbërritjen në një vend të ri, rrezikon të mos e kuptojë thelbin dhe fuqinë e vërtetë të këtij libri.
Sigurisht, prejardhja dhe përvoja e mërgimit përshkojnë shumë faqe, por Sherifi nuk mbetet i kufizuar brenda biografisë së tij. Ai shkruan për etërit dhe bijtë, për luftën dhe paqen, për plakjen, dashurinë dhe mënyrën se si sillemi me njëri-tjetrin. Toni i poezive ndryshon vazhdimisht: nga një rëndesë e heshtur në ironi të thatë, nga kujtimet personale drejt vështrimit mbi një botë të trazuar.
Më i fuqishëm bëhet pikërisht aty ku Sherifi konkretizon gjithçka. Në poezinë „Për për babanë tim“ janë një këmishë, një palë këpucë dhe ndjesia e një fëmije që gjendet në një botë ende tepër të madhe për të. Në fund vjen fjalia se babai kishte arritur të ndërtonte një shtëpi më shpejt sesa i biri të shkruante dhe ta përfundonte një poezi.
Dy breza, dy mënyra krejt të ndryshme për të lënë gjurmë në botë. Këtu nuk nevojitet më asnjë shpjegim.
Diku tjetër, Sherifi e zgjeron horizontin drejt botës së jashtme. Në poezinë „Për Henry Dunant-in“, ai na çon në fushëbetejën e Solferinos, ku bari, gurët dhe uji shndërrohen në dëshmitarë të heshtur. „Për Giacometti-n“ sillet rreth ecjes dhe brishtësisë së ekzistencës njerëzore, ndërsa te „Wilhelm Tell“ papritur shfaqet një vezullim ironik. Mes tyre qëndrojnë tekste plot ndjeshmëri, pothuajse muzikore, si „Bluesi i verës“ dhe „Zjarri i telave“, apo „ (Mos) më rrëfe”, një poezi që vepron pikërisht në hapësirën ndërmjet asaj që thuhet dhe asaj që mbetet e pathënë.
Ajo që bie veçanërisht në sy është mënyra se sa konsekuent është Sherifi kur heq dorë nga çdo gjë e tepërt. Aty ku të tjerët do të shkruanin gjysmë faqeje, ai tashmë vendos pikën. Kjo kërkon durim nga lexuesi. Autori nuk na merr për dore, por na lë vetëm përballë një imazhi ose një pyetjeje të hapur. Pikërisht këtu qëndron edhe forca e këtyre teksteve: ato u besojnë lexuesve aftësinë për ta vazhduar vetë mendimin.
Säntisi në titull përfaqëson të tashmen, peizazhin e Zvicrës Lindore, ku Sherifi e ka gjetur sot vendbanimin e tij. Krahas tij qëndrojnë vende të tjera, gjuhë të tjera dhe kujtime që nuk mund të lihen thjesht pas. Të gjitha këto i përkasin njëra-tjetrës, pa u shndërruar në një pamje të lehtë e të sforcuar pajtimi.
„Mërgimi – mes Säntisit dhe mallit“ është një libër i përqendruar, i qetë dhe pa bujë për qenien njerëzore. Ndonjëherë mjaftojnë vetëm tre vargje që një fjali të vazhdojë të jehojë gjatë në mendje. Dhe shpesh vetëm gjatë leximit të dytë e kupton se sa peshë fshihet në të vërtetë brenda tyre.
Shqipton Rexhaj