Hulumtimi zviceran: Shkrirja e akullnajave mund të dëmtojë bletët

@pixabay

Ndryshimi i faunës i shkaktuar nga shkrirja e akullnajave mund ta bëjë më të mundshme që bletët të kalojnë sëmundje te njëra-tjetra. Kjo tregohet nga një studim i ri i udhëhequr nga Universiteti i Lozanës në Zvicër.

Normalisht, bletët e egra dhe bletët e mjaltit shmangin njëra-tjetrën gjatë kërkimit të ushqimit duke u specializuar në lloje të ndryshme bimësh. Kjo ndarje natyrore zvogëlon rrezikun e kontaminimit të kryqëzuar me patogjenë.

Megjithatë, si rezultat i ndryshimeve në botën bimore të shkaktuara nga shkrirja e akullnajave, bletët po përdorin gjithnjë e më shumë të njëjtat burime ushqimore.

Lulet veprojnë si burime infeksioni. Nëse një bletë e sëmurë lë grimca infektive atje, këto mund të merren nga bleta tjetër që viziton lulen.

Për studimin e tyre, studiuesit nga Universitetet e Lozanës dhe Milanos dhe organizata italiane e kërkimit Crea hetuan popullatat e bletëve në akullnajën Mont-Miné në Val d’Hérens, kantoni Vaud. Ata u përqendruan në tre viruse dhe dy parazitë.

Tek bletët e mjaltit, shkencëtarët gjetën të pesë patogjenët nën hetim në zonat që vetëm kohët e fundit ishin bërë pa akull. Vetëm dy patogjenë u zbuluan midis bletëve të egra në zona që ishin ende relativisht mirë të mbrojtura.

Megjithatë, një pamje krejtësisht e ndryshme u shfaq në zonat e vjetra pa akull, ku bimësia tashmë ka pësuar ndryshime të rëndësishme, shkruan swissinfo. Këtu, prevalenca e virusit që deformon krahët – një patogjen që gjendet zakonisht te bletët e mjaltit – u rrit ndjeshëm midis bletëve të egra.

Studimi kështu hedh dritë mbi një pasojë më pak të dukshme të ndryshimeve klimatike. Tërheqja e një akullnaje jo vetëm që do të thotë humbje e akullit dhe burimeve ujore, por gjithashtu ndryshon të gjithë ekosistemin pasues dhe ndërveprimet komplekse midis organizmave, transmeton albinfo.ch.

“Të kuptuarit e këtyre proceseve është thelbësore për zhvillimin e strategjive efektive për të mbrojtur pjalmuesit dhe shërbimet e ekosistemit që ata ofrojnë”, komentoi Gianalberto Losapio, bashkautor i studimit në Universitetin e Lozanës.