Niveli rekord i ulët i Rinit mund të shtrenjtojë ushqimet dhe materialet në Zvicër

Problemi ka ndikim të drejtpërdrejtë në Zvicër, pasi Rini është një nga korridoret kryesore për furnizimin e vendit me mallra

Thatësira ekstreme e verës së vitit 2026 dhe niveli jashtëzakonisht i ulët i Rinit po krijojnë probleme serioze për transportin e mallrave drejt Zvicrës.

Pasojat tashmë janë ndier te karburantet, ndërsa në të ardhmen rritja e kostove të transportit mund të reflektohet edhe në çmimet e ushqimeve dhe materialeve të ndërtimit.

Në pikën kryesore të matjes në Kaub të Gjermanisë, niveli i Rinit ra në gusht në vetëm gjashtë centimetra, duke shënuar rekord të ri negativ. Sipas ekspertit Massimiliano Zappa nga Instituti Federal Zviceran për Kërkime mbi Pyjet, Borën dhe Peizazhin (WSL), një situatë e tillë nuk ishte regjistruar që nga vitet 1940, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Problemi ka ndikim të drejtpërdrejtë në Zvicër, pasi Rini është një nga korridoret kryesore për furnizimin e vendit me mallra. Për shkak të nivelit të ulët të ujit, anijet e mallrave mund të transportojnë vetëm një pjesë të kapacitetit të tyre normal, duke detyruar kompanitë që një pjesë të ngarkesave ta kalojnë në transportin rrugor ose hekurudhor.

Transporti deri në dhjetë herë më i shtrenjtë

Julia Arlinghaus, profesoreshë e Logjistikës dhe Menaxhimit të Zinxhirit të Furnizimit në Universitetin e St. Gallenit, thotë se gjatë kësaj vere kostot e transportit të karburanteve nga Roterdami drejt Bazelit janë rritur në periudha të caktuara deri në dhjetëfishin e nivelit normal.

Konsumatorët zviceranë tashmë po e ndiejnë këtë në pikat e karburantit. Sipas përllogaritjeve të cituara nga Arlinghaus, problemet e transportit kanë kontribuar në një rritje prej rreth 16 cent për litër, ekuivalente me afro tetë për qind të kostos së një furnizimi me karburant.

Mund të shtrenjtohen buka, vezët dhe mishi

Pasojat mund të mos kufizohen vetëm te karburantet. Transporti nëpërmjet Rinit është veçanërisht i rëndësishëm për mallrat e rënda dhe voluminoze, si nafta, drithërat, zhavorri dhe çimentoja.

Nëse kostot e transportit vazhdojnë të mbeten të larta, presioni mund të kalojë edhe te çmimet e produkteve ushqimore. Sasi të mëdha drithërash dhe ushqimi për kafshët transportohen me anije, ndaj sipas Arlinghaus është e mundur që kostot shtesë të ndihen te mishi, vezët dhe buka. Megjithatë, ajo thekson se çmimet ndikohen nga shumë faktorë dhe për këtë arsye është e vështirë të përcaktohet saktësisht madhësia e rritjes.

Deri në 1,000 kamionë shtesë në ditë

Nëse periudhat me nivele shumë të ulëta të ujit bëhen më të shpeshta, një pjesë e transportit mund të zhvendoset përgjithmonë nga Rini në rrugë. Sipas studimeve të cituara nga SRF, në një skenar ekstrem klimatik rreth katër për qind e mallrave mund të kalojnë nga anijet te kamionët.

Vetëm në drejtim të Bazelit, kjo mund të nënkuptojë deri në 1,000 kamionë shtesë në ditë, sipas Arlinghaus.

Kompanitë po shqyrtojnë edhe transportin hekurudhor si alternativë. Ultra-Brag, që operon në Portet Zvicerane të Rinit në Bazel, aktualisht mund t’i ngarkojë anijet e saj vetëm deri në rreth 20 për qind të kapacitetit për shkak të thatësirës ekstreme. Kompania ka nisur të përdorë një tren kontejnerësh nga Roterdami një herë në javë dhe synon ta zgjerojë këtë shërbim. Ekspertët paralajmërojnë se situata të tilla mund të bëhen më të shpeshta. Sipas Zappa, periudhat e vazhdueshme me nivele kaq të ulëta të ujit, që aktualisht mund të zgjasin rreth 40 ditë, deri në fund të shekullit mund të arrijnë deri në 80 ditë.

---