Kosova

Nga trojet shqiptare te diaspora, gratë bashkohen në Vlorë rreth lidershipit, vlerave dhe perspektivës evropiane

Takimi solli së bashku gra me përvojë në politikë dhe vendimmarrje, akademi e shkencë, sipërmarrje, kulturë, letërsi, artizanat, etnokulturë, qeverisje vendore dhe shoqëri civile

Përfaqësuese nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Lugina e Preshevës, Ulqini, Tuzi dhe diaspora shqiptare u mblodhën më 2 dhe 3 tetor në Vlorë, në Konferencën e V-të Mbarëkombëtare, Rajonale dhe Ndërkombëtare, kushtuar rolit dhe ndikimit të grave dhe vajzave shqiptare në jetën publike, ekonomi, kulturë, arsim dhe proceset e integrimit evropian.

Konferenca, me temën “Imazhi i grave dhe vajzave shqiptare: Vlerë, lidership dhe ndikim drejt Bashkimit Evropian”, u zhvillua në Hotel Duka, në Lungomare të Vlorës, nën organizimin e Aleancës Kombëtare të Këshilltareve Bashkiake të Shqipërisë (AKKB), në bashkëpunim me UN Women Albania, OSBE-në dhe Bashkinë e Vlorës.

Takimi solli së bashku gra me përvojë në politikë dhe vendimmarrje, akademi e shkencë, sipërmarrje, kulturë, letërsi, artizanat, etnokulturë, qeverisje vendore dhe shoqëri civile, si dhe përfaqësuese të diasporës shqiptare nga Zvicra, Mbretëria e Bashkuar, Greqia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vende të tjera.

Në mesin e pjesëmarrëseve ishin akademikja Justina Shiroka-Pula, Edita Tahiri, Ilire Dauti, Edlira Çepani, Flutura Açka, Arbëresha Vlashi, Teuta Arifi, Ledina Mandia, Prof. Dr. Emine Shabani, Sermine Purrini, Teuta Ajdini Jegeni, Valdeta Hajdari Kasapi dhe Mirlinda Kusari Purrini e shumë figura të tjera të shquara të jetë politike dhe shoqërore. Krahas deputeteve, ish-deputeteve, studiueseve, pedagogeve, krijueseve, sipërmarrëseve dhe përfaqësueseve të qeverisjes vendore e të diasporës.

Diaspora si pjesë e rrjetit shqiptar të vlerave

Një nga dimensionet kryesore të konferencës ishte përfshirja e diasporës shqiptare në diskutimet mbi lidershipin, zhvillimin dhe të ardhmen e grave. Një panel i posaçëm iu kushtua grave shqiptare në Evropë dhe botë, me fokus në rrjetëzim, bashkëpunim, integrim dhe transferim të dijes, përvojës dhe investimeve drejt hapësirës shqiptare.

Alta Azizi-Haluci: “Nuk u bashkuan titujt; u bashkuan vlerat”. Kryetarja e AKKB-së, Alta Azizi-Haluci, në reflektimin e saj pas konferencës, e përshkroi Vlorën si pikën ku u takuan jo thjesht përfaqësuese institucionesh dhe organizatash, por gra me histori, përvojë dhe kontribut konkret. “Nuk u bashkuan titujt; u bashkuan vlerat”, u shpreh Azizi-Haluci, duke nënvizuar se pas çdo emri qëndrojnë vite pune, dije, përgjegjësi, krijimtari, sipërmarrje dhe trashëgimi. Për të, lidershipi nuk fillon te funksioni apo dukshmëria publike, por te puna dhe gjurma që lihet pas.

Ajo e vendosi konferencën e Vlorës në vazhdën e një procesi të nisur më herët, që kishte kaluar përmes Vlorës në vitin 2024, Shkodrës, Çairit në Shkup dhe Prishtinës, për t’u rikthyer sërish në Vlorë në vitin 2026.

Sipas saj, ky rrugëtim ka krijuar gradualisht një hartë bashkëpunimi mes grave shqiptare nga vende dhe fusha të ndryshme. Azizi-Haluci e përshkroi këtë lidhje përmes metaforës së polifonisë shqiptare: secili zë ruan timbrin dhe identitetin e vet, ndërsa harmonia lind pikërisht nga bashkimi i tyre.

Nga politika te sipërmarrja, kultura dhe inovacioni

Programi i konferencës ishte strukturuar në disa fusha tematike. Paneli për lidershipin politik, parlamentar dhe institucional trajtoi përfaqësimin e grave në qeverisje dhe vendimmarrje, rolin e tyre në proceset demokratike dhe nevojën për të krijuar hapësira më të qëndrueshme për brezin e ardhshëm të grave dhe vajzave në jetën publike.

Një tjetër panel iu kushtua qeverisjes vendore, demokracisë lokale dhe zhvillimit të komuniteteve, me fokus në rolin e grave në vendimmarrjen vendore, transparencën, pjesëmarrjen qytetare dhe bashkëpunimin territorial.

Në fushën ekonomike, diskutimet u përqendruan te sipërmarrja, fuqizimi ekonomik dhe pavarësia e grave, përfshirë biznesin e vogël dhe të mesëm, artizanatin, bujqësinë, turizmin, shërbimet, teknologjinë dhe format e reja të sipërmarrjes.

Hapësirë e veçantë iu dha edhe identitetit, trashëgimisë, arsimit, shkencës, kulturës dhe inovacionit, me vëmendje ndaj rolit të grave në ruajtjen e gjuhës, kujtesës dhe traditës, por edhe ndaj pjesëmarrjes së vajzave në STEM, inteligjencë artificiale dhe teknologji.

Udhërrëfyesi i Vlerave dhe “Amëvlerat Shqiptare”

Një prej shtyllave të projektit është “Udhërrëfyesi i Vlerave të Grave dhe Vajzave Shqiptare”, së bashku me monografinë “Amëvlerat Shqiptare”, të konceptuara për të identifikuar, dokumentuar dhe bërë më të dukshëm kontributin e grave shqiptare në fusha të ndryshme.

Alta Azizi-Haluci e përshkroi këtë nismë si rezultat të një pune të gjatë në terren, të takimeve, historive dhe lidhjeve të krijuara ndërmjet grave nga hapësira të ndryshme shqiptare.

Programi parashikoi gjithashtu Kartën e Vlerave dhe Hartën e Vlerave, me synimin për të pasqyruar praninë dhe ndikimin e grave shqiptare në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi, Preshevë, Bujanoc, Medvegjë dhe diasporë.

Konferenca dhe procesi që e ka paraprirë janë mbështetur nga një rrjet institucionesh dhe partnerësh, mes tyre UN Women, OSBE, Bashki të Forta – Helvetas, Bashkia e Vlorës, Komuna e Çairit në Shkup dhe Komuna e Prishtinës.

Sipas organizatorëve, kjo mbështetje i ka mundësuar projektit të shtrihet në qytete dhe vende të ndryshme, të identifikojë gra dhe vajza me kontribut dhe të krijojë lidhje të reja ndërmjet hapësirave shqiptare.

Konferenca mbyllet, rrjeti vazhdon

Në përfundim, organizatorët e shohin Vlorën jo si pikë përmbyllëse, por si një etapë të një procesi më të gjatë.

“U nisëm për të kërkuar vlerat tona. Gjatë rrugës gjetëm njëra-tjetrën”, u shpreh Alta Azizi-Haluci, duke paralajmëruar vazhdimin e Udhërrëfyesit dhe organizimin e konferencave të tjera.

Në një hapësirë shqiptare të ndarë në disa shtete dhe me një diasporë të gjerë, konferenca e Vlorës vuri në qendër një ide konkrete: njohja mes grave, dokumentimi i punës së tyre dhe krijimi i rrjeteve duhet të shndërrohen në bashkëpunim, mundësi dhe ndikim për brezat që vijnë.

albinfo.ch ishte e pranishme në Vlorë dhe e përcolli nga afër konferencën, panelet dhe takimet mes grave dhe vajzave shqiptare nga rajoni dhe diaspora, duke sjellë për lexuesit e saj zhvillimet dhe zërat kryesorë të këtij takimi.

Për albinfo.ch: Luljeta Ademi