Patundshmëritë vazhdojnë të jenë destinacioni kryesor i investimeve të huaja në Kosovë, ku një pjesë e madhe e kapitalit vjen nga diaspora shqiptare. Të dhënat e Bankës Qendrore të Kosovës (BQK) tregojnë se nga 587.26 milionë euro investime direkte të regjistruara deri në fund të korrikut 2026, plot 379.81 milionë euro janë investuar në patundshmëri, transmeton albinfo.ch.
Referuar BQK-së, shuma e përgjithshme përfshin 442.89 milionë euro kapital të ri, 64.05 milionë euro fitime të riinvestuara dhe 80.33 milionë euro kredi ndërmjet kompanive investuese.
Megjithatë, përqendrimi i kapitalit në blerjen e pronave ka nxitur debat për ndikimin e këtyre investimeve në zhvillimin ekonomik të vendit. Ekonomisti Fidan Qerimi vlerëson se investimet në patundshmëri nuk gjenerojnë të njëjtin aktivitet ekonomik të vazhdueshëm si ato në prodhim dhe energji, ku krijohen produkte, vende pune dhe mundësi për rritjen e eksporteve.
Sipas të dhënave për gjashtëmujorin e parë të vitit, vetëm 9.6 për qind e investimeve të huaja janë orientuar në sektorin prodhues, 2.8 për qind në tregti dhe 2 për qind në energji.
Nga ana tjetër, Agjencia për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve në Kosovë thekson se investimet në prodhim dhe në sektorët e orientuar drejt eksportit kërkojnë më shumë parakushte. Ndër to përfshihen fuqia punëtore e kualifikuar, infrastruktura, furnizimi me energji, qasja në financim, zinxhirët e furnizimit dhe mundësitë për depërtim në tregjet ndërkombëtare.
Qerimi vlerëson se mungesa e përmirësimeve të mjaftueshme në ambientin investues ndikon në mënyrën se si diaspora e orienton kapitalin e saj, duke e bërë blerjen e banesave dhe lokaleve një alternativë më tërheqëse sesa investimi në biznese prodhuese.
Megjithatë, sektori i patundshmërive ka edhe ndikime ekonomike. Valentina Ahmeti, drejtoreshë e agjencisë së patundshmërive “Tina’s Estate”, thekson se aktiviteti në këtë treg sjell përfitime për kompanitë dhe punëtorët, krijon vende pune dhe mund të ndihmojë në hapjen e bizneseve të reja.
Potencialin e diasporës për investime e ka vënë në pah edhe ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila. Gjatë një vizite në Gjermani, ajo ka prezantuar mundësitë për investime dhe bashkëpunim ekonomik, duke theksuar rëndësinë e përvojës profesionale, rrjeteve të biznesit dhe njohjes së tregjeve gjermane e evropiane nga ndërmarrësit shqiptarë.
Sfidë për Kosovën mbetet krijimi i kushteve që kapitali i diasporës të mos përqendrohet vetëm në blerjen e pronave, por të orientohet edhe drejt ndërmarrjeve prodhuese, energjisë dhe bizneseve eksportuese, të cilat mund të krijojnë aktivitet ekonomik të qëndrueshëm dhe vende të reja pune./Albinfo.ch
