Gjermania dhe Kosova bashkojnë forcat kundër rriqrave që bartin virusin vdekjeprurës

DW sjell në pah bashkëpunimin 17-vjeçar mes Institutit Bernhard Nocht në Hamburg dhe Universitetit të Prishtinës për monitorimin e rriqrave Hyalomma dhe luftimin e etheve hemorragjike Krime-Kongo

Bashkëpunimi shkencor mes Gjermanisë dhe Kosovës në luftën kundër sëmundjeve të transmetueshme nga rriqrat është në fokus të një artikulli të Deutsche Welle, i cili veçon punën e përbashkët të Institutit Bernhard Nocht për Mjekësi Tropikale në Hamburg dhe Fakultetit të Bujqësisë dhe Veterinarisë të Universitetit të Prishtinës, transmeton albinfo.ch.

 

 

Bëhet fjalë për një bashkëpunim që ka nisur rreth 17 vjet më parë dhe që është përqendruar veçanërisht në monitorimin e rriqrave Hyalomma dhe virusit që shkakton ethet hemorragjike Krime-Kongo, një sëmundje potencialisht vdekjeprurëse.

Sipas DW, Gjermania ofron ekspertizën shkencore, laboratorët e sigurisë së lartë dhe kapacitetet diagnostikuese, ndërsa Kosova ka përvojë të drejtpërdrejtë me rriqrat Hyalomma dhe rastet e etheve hemorragjike Krime-Kongo.

Në qendër të këtij bashkëpunimi janë profesorët Kurtesh Sherifi nga Universiteti i Prishtinës dhe virologia Petra Emmerich nga Instituti Bernhard Nocht në Hamburg.

Sherifi u interesua për sëmundjen në vitin 2005, kur gjatë studimeve për mjekësi veterinare në Berlin mësoi për një shpërthim të etheve hemorragjike Krime-Kongo në Kosovë. Sipas artikullit të DW, atëherë 11 persona ishin prekur nga sëmundja, ndërsa pesë prej tyre kishin vdekur.

Pas kthimit në Kosovë dhe angazhimit në Fakultetin e Bujqësisë dhe Veterinarisë në Universitetin e Prishtinës, Sherifi kërkoi bashkëpunim me Institutin Bernhard Nocht, një nga institucionet kryesore në Gjermani për studimin e sëmundjeve tropikale dhe patogjenëve të rrezikshëm.

Takimi me Petra Emmerich u bë në vitin 2009, kur ajo vizitoi Kosovën. Prej atëherë nisi një bashkëpunim i vazhdueshëm mes shkencëtarëve gjermanë dhe kosovarë.

Në vitin 2013, puna e përbashkët filloi të mbështetej financiarisht përmes Programit Gjerman të Biosecurity, të drejtuar nga Ministria e Jashtme e Gjermanisë dhe të krijuar për të ndihmuar vendet partnere në përballimin e kërcënimeve biologjike.

Një pjesë e rëndësishme e punës ka qenë krijimi i strukturave për monitorimin e përhapjes së rriqrave Hyalomma dhe virusit në Kosovë. Shkencëtarët kanë mbledhur mijëra rriqra dhe kanë kryer studime për të identifikuar gjurmët e infeksioneve të mëparshme te njerëzit dhe kafshët.

DW thekson se kafshët e fermave janë veçanërisht të përshtatshme për këto studime, pasi virusi nuk i sëmur ato, ndërsa qëndrimi i tyre në zona të përcaktuara u mundëson shkencëtarëve të kuptojnë se ku mund të jetë duke qarkulluar virusi.

Një tjetër shtyllë e bashkëpunimit ka qenë informimi i publikut. Fermerët konsiderohen veçanërisht të ekspozuar ndaj rrezikut, pasi rriqrat shpesh hiqen nga kafshët me duar të pambrojtura. Nëse gjaku i një kafshe të infektuar bie në kontakt me një plagë të vogël në dorë, virusi mund të transmetohet te njeriu.

Shkencëtarët gjermanë dhe kosovarë kanë zhvilluar gjithashtu aktivitete informuese në shkolla, duke u mësuar nxënësve mënyrat e mbrojtjes nga rriqrat, përfshirë përdorimin e mjeteve kundër tyre, veshjen e pantallonave të gjata dhe këpucëve të përshtatshme.

Jo çdo rriqër Hyalomma bart virusin dhe shumica e personave që pickohen prej tyre nuk zhvillojnë sëmundje. Megjithatë, ethet hemorragjike Krime-Kongo mund të shkaktojnë simptoma të rënda, duke përfshirë temperaturë, dhimbje, gjakderdhje dhe, në raste të rënda, dështim të organeve.

Sipas DW, nuk ekziston një vaksinë e disponueshme gjerësisht apo një trajtim specifik i sigurt për sëmundjen. Prandaj, parandalimi dhe monitorimi i përhapjes së rriqrave mbeten veçanërisht të rëndësishme.

Rezultatet e bashkëpunimit janë vërejtur edhe në numrin e rasteve në Kosovë. Sipas të dhënave të paraqitura nga DW, në dekadën e fundit janë regjistruar gjithsej rreth pesë raste të rënda, krahasuar me rreth 100 raste në dekadën paraprake.

Shkencëtarët Kurtesh Sherifi dhe Petra Emmerich e lidhin këtë rënie me punën e vazhdueshme për monitorimin, diagnostikimin dhe ndërgjegjësimin e popullsisë.

Megjithatë, rreziku nuk konsiderohet i kufizuar vetëm në Kosovë. Rriqrat Hyalomma, të cilat më parë gjendeshin kryesisht në Afrikë, Azi dhe Evropën Jugore, gjatë viteve të fundit janë përhapur më në veri të Evropës. Sipas DW, rriqra Hyalomma që bartin virusin e etheve hemorragjike Krime-Kongo janë zbuluar edhe në Francë, ndonëse deri tani nuk janë raportuar raste të infektimit të njerëzve atje.

Për këtë arsye, përvoja e krijuar nga shkencëtarët kosovarë dhe gjermanë po shihet edhe si bazë për shkëmbimin e njohurive me vende të tjera të rajonit, përfshirë Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, të cilat kanë më pak përvojë në monitorimin e rriqrave Hyalomma.

Bashkëpunimi mes Kosovës dhe Gjermanisë në këtë fushë vazhdon kështu të shërbejë jo vetëm për monitorimin e një rreziku shëndetësor në Kosovë, por edhe për krijimin e njohurive që mund të përdoren për të parandaluar përhapjen e sëmundjes në pjesë të tjera të Evropës./Albinfo.ch

---