Kriza e strehimit prek veçanërisht njerëzit me të ardhura të ulëta

(KEYSTONE/Alexandra Wey).

Kriza e strehimit po përkeqëson varfërinë, paralajmëroi të martën Caritas Zvicër. Kostot e larta të strehimit nuk janë më të përballueshme për njerëzit me të ardhura modeste, denoncoi organizata e ndihmës, e cila u bën thirrje qarqeve politike dhe ekonomike të marrin masa.

Familjet e varfra janë veçanërisht të prekura nga mungesa e banesave dhe rritja e çmimeve. Mesatarisht, ata duhet të shpenzojnë “një të tretën e mirë” të të ardhurave të tyre për strehim dhe energji. Kjo është më shumë se dyfishi i asaj që një familje mesatare shpenzon proporcionalisht, paralajmëron organizata e ndihmës.

Dhe situata është edhe më e keqe në disa kantone, si Gjeneva, ku në vitin 2022, 8,000 njerëz ishin në listat e pritjes për të marrë strehim të përballueshëm, vëren Fabrice Boulé, zëdhënës i Caritas. “Periudha e pritjes është rreth dy vjet. Shumë gjëra mund të ndodhin në dy vjet kur nuk keni një apartament adekuat: humbni cilësinë e jetës, njerëzit destabilizohen, jeta familjare penalizohet shumë”.

Qiratë po rriten veçanërisht për shkak se banesat po bëhen gjithnjë e më të pakta, veçanërisht ato të përballueshme. Norma e banesave të lira është shumë nën 1% në shumë kantone. Ndikim kanë edhe rritja e normës bazë të interesit të hipotekës në qershor dhe dhjetor 2023 ose shpërthimi i kostove të energjisë që nga fillimi i vitit 2022.

Sipas OJQ-së, kriza e strehimit shkon përtej aspektit të thjeshtë financiar dhe mund të ketë ndikime negative në shëndetin fizik dhe mendor. Njerëzit me një buxhet të ngushtë duhet të bëjnë lëshime në fusha të tjera, si ushqimi, shëndetësia, arsimi apo koha e lirë.

Përveç kësaj, më shumë se 80% e familjeve në varfëri jetojnë në kushte “të papërshtatshme”. Ata “jetojnë më shpesh në banesa të zhurmshme dhe të izoluara keq, të vendosura në vende të pafavorshme, për shembull pranë një rruge të rrezikshme”, denoncon Caritas.

“Problemi është se nuk mund të gjesh kurrë një apartament që mund ta përballosh kur je me asistencë sociale,” ankohet një banor i Basel-Landschaft. 60-vjeçari, me ndihmë sociale, banon në një apartament të vogël 22 m2, pa kuzhinë. Ka katër vjet që kërkon një shtëpi të re.

Përballë kësaj situate, Caritas kërkon reagime politike, veçanërisht “investime reale në promovimin e banesave të përballueshme”, në të gjitha nivelet e shtetit. Ai gjithashtu kërkon kontribute për qiranë bazuar në të ardhurat, siç është tashmë rasti në kantonet Basel-City, Basel-Landschaft dhe Gjenevë, si dhe në disa komuna në Vaud dhe Ticino.

Për drejtorin e Caritas-it, Peter Lack, “politika e strehimit është gjithashtu një politikë për të luftuar varfërinë dhe është më e nevojshme se kurrë”.

Organizata kujton më tej se Kushtetuta Federale parashikon që Konfederata inkurajon uljen e kostos së strehimit, duke marrë parasysh veçanërisht “interesat e familjeve, të moshuarve, njerëzve në nevojë dhe personave me aftësi të kufizuara”./RTS