Më shumë se gjysma e popullsisë zvicerane i konsideron kushtet aktuale sociale si “të padrejta”

(KEYSTONE/Gaetan Bally)

Më shumë se gjysma e njerëzve në Zvicër mendojnë se kushtet sociale në vend janë ‘disi’ ose ‘shumë’ të padrejta. Këto janë gjetjet e një sondazhi përfaqësues të botuar të hënën në emër të revistës Beobachter.

Që nga Barometri i fundit i Drejtësisë i kryer dy vjet më parë, sondazhi i parë i tillë i kryer nga instituti kërkimor gfs.bern, pakënaqësia në Zvicër është rritur. Një e treta e të anketuarve në vitin 2026 mendonin se sistemi nuk është “shumë i drejtë”, ndërsa 18% thanë se nuk është “aspak i drejtë”.

Sipas sondazhit përfaqësues, për të cilin gfs.bern intervistoi rreth 2,000 persona, të ardhurat ishin faktori vendimtar në perceptimin e drejtësisë. Kishte një ndarje edhe më të madhe midis klasave shoqërore sesa në sondazhin e parë, deklaroi revista Beobachter të hënën. “Ata që kanë pak ndihen dukshëm më të disavantazhuar nga sistemi”, tha revista, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa dy të tretat e të pasurve janë të kënaqur me kushtet aktuale, tre të katërtat e personave me të ardhura të ulëta i shohin gjërat ndryshe. Sipas Beobachter, përqindja e atyre që mendonin se ishin trajtuar “drejtësisht” ose “shumë drejt” ka rënë nga 68% në 56% që nga viti 2024. Studiuesja e opinionit Cloé Jans nga gfs.bern shpjegoi se, në fund të fundit, gjithçka varet nga kush përfiton dhe kush e mban barrën.

Sipas saj, çështja e kostos është aktualisht në qendër të pothuajse çdo gjëje, qoftë qiraja, primet e sigurimit shëndetësor apo sistemi i pensioneve të pleqërisë. Në nivel individual, portofolet e njerëzve janë nën presion dhe politikisht ka debate rreth projekteve me vlerë miliarda, tha Jans për Beobachter. Gjithnjë e më pak njerëz besojnë se performanca sjell edhe prosperitet.

Përveç çështjeve mjedisore dhe të barazisë, 81% e të anketuarve ishin të shqetësuar për kostot e larta të gjyqeve dhe ligjore. Gjithnjë e më shumë njerëz ndanin shqetësimin se drejtësia në Zvicër ishte bërë për shitje. Megjithatë, pavarësisht kritikave, “besimi në thelbin e shtetit mbetet i paprekshëm nga krizat”, shtoi revista.

Edhe pse Zvicra është aktualisht në një debat të nxehtë, ajo ende po e bën këtë mbi një “themel të përbashkët të demokracisë, lirisë dhe arsimit”, përfundoi ajo.