Oqeanet e botës regjistrojnë qershorin më të nxehtë në histori

Oqeanet e botës kanë shënuar temperaturat më të larta të regjistruara ndonjëherë për muajin qershor, sipas të dhënave të publikuara nga Observatori Evropian i Oqeanit të programit Copernicus Marine Service. Ekspertët paralajmërojnë se rekorde të reja të nxehtësisë mund të thyhen edhe gjatë vitit 2026, si pasojë e kombinimit të fenomenit El Niño dhe ndryshimeve klimatike.

Temperatura mesatare në sipërfaqen e oqeaneve – të cilat mbulojnë rreth dy të tretat e sipërfaqes së Tokës – arriti në 20.98°C në qershor, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm prej 20.89°C të regjistruar në qershor 2024. Sipas të dhënave, gjysma e parë e vitit 2026 është tashmë e dyta më e nxehta e regjistruar ndonjëherë, menjëherë pas periudhës së ngjashme të vitit 2024.

“Gjendja aktuale mund të shënojë fillimin e një faze të re, që na çon sërish në territore të panjohura,” paralajmëroi Carlo Buontempo, drejtor i Copernicus Climate Change Service.

Ai shtoi se me temperaturat aktuale të oqeaneve dhe me afrimin e El Niño-s, në muajt e ardhshëm pritet të thyhen edhe rekorde të tjera globale të temperaturës.

Roli i El Niño-s

Temperaturat më të larta janë regjistruar veçanërisht në Oqeanin Paqësor ekuatorial qendror dhe lindor – zona më e ndikuar nga fenomeni El Niño, i cili ngroh ujërat sipërfaqësore dhe ndikon në motin global, duke shkaktuar thatësira, përmbytje dhe valë të nxehti ekstreme.

Sipas ekspertëve, Paqësori tropikal ka regjistruar gjysmën e parë më të nxehtë të vitit ndonjëherë (26.91°C), duke tejkaluar me pak rekordin e vitit 2016. El Niño pritet të forcohet dhe mund të arrijë ndër më intensivët e regjistruar deri në fund të vitit.

Ky fenomen, që përsëritet çdo 2 deri në 7 vite, i shtohet trendit afatgjatë të ngrohjes së oqeaneve si pasojë e akumulimit të gazeve serrë në atmosferë. Oqeanet thithin rreth 90% të tepricës së nxehtësisë së krijuar nga aktiviteti njerëzor, veçanërisht nga djegia e naftës, gazit dhe qymyrit.

Valët detare të të nxehtit dhe pasojat

Që nga fillimi i vitit, rreth 82% e oqeaneve të botës kanë përjetuar valë të të nxehtit detar. Pothuajse gjysma e sipërfaqes oqeanike është goditur nga episode të rënda deri ekstreme.

Veçanërisht i prekur është edhe Mesdheu, i cili, si det i mbyllur dhe i ndjeshëm ndaj ndryshimeve atmosferike, ka përjetuar valë të të nxehtit në 98% të sipërfaqes së tij gjatë gjysmës së parë të vitit. Në qershor 2026, temperatura mesatare në Mesdhe arriti në 24.34°C.

Sipas Institutit të Shkencave Detare të Spanjës CSIC, pjesa veriperëndimore e Mesdheut ka regjistruar një valë të nxehti rekord, me një devijim prej 5.2°C mbi vlerat normale.

Ekspertët paralajmërojnë se valët e të nxehtit detar po shkaktojnë stres të madh për speciet detare me lëvizshmëri të kufizuar, duke çuar në raste masive ngordhjeje të koraleve, iriqëve të detit, gorgonieve dhe molusqeve.

Ndikimi në nivel global

Ngrohja e oqeaneve kontribuon gjithashtu në rritjen e nivelit të detit, pasi uji zgjerohet kur nxehet. Për më tepër, ajo forcon ngjarjet ekstreme të motit, përfshirë reshjet intensive dhe ciklonet tropikale.

Ekspertët theksojnë se kombinimi i ndryshimeve klimatike afatgjata dhe fenomeneve natyrore si El Niño po e shtyn sistemin klimatik global drejt kushteve gjithnjë e më ekstreme dhe të paparashikueshme.

---