Rekord i temperaturave është regjistruar në malet zvicerane në nëntor

Im Klettergarten Widerstein auf Mettmen / Mettmenalp ist Kraft, Ausdauer, Geniessen und anschliessend Baden im Mettmensee gefragt. Was nicht fehlen darf – der Glacé-Coup im Berghotel Mettmen.

Kushtet e motit këtë nëntor janë të jashtëzakonshme në male. Më 1 nëntor, një rekord i ri maksimal i temperaturës që nga fillimi i matjeve u regjistrua në Jungfraujoch (4.8°C) në një lartësi mbi 3500 metra. Por këto shënime nuk janë pa pasoja.

Këtë nëntor, në Ferpècle në Valais, në një lartësi prej 2000 metrash, temperaturat janë çuditërisht të buta, duke luhatur midis 5 dhe 10 gradë në diell. Kjo situatë, edhe pse e vlerësuar nga disa alpinistë, ngre shqetësime.

Pierre Huguenin, kreu i degës së Valais të Institutit për Studimin e Borës dhe Orteqeve, shpjegon se “ky kufi prej 0 gradë, izotermia, është shumë i rëndësishëm. Ai është rritur në lartësi prej disa dekadash”. Ky trend konfirmohet nga një rekord i vendosur në fillim të nëntorit në observatorin Jungfraujoch, në një lartësi prej 3500 metrash, ku temperatura mbeti pozitive për tre ditë rresht, i pari që nga viti 1961.

Lionel Fontannaz, meteorolog në MeteoSwiss, nënvizon aspektin e pazakontë të këtij fenomeni. Të kesh një “temperaturë minimale pozitive në nëntor është mjaft tronditëse. Në verë, në të kaluarën, kemi pasur deri në 20-30 ditë” temperatura negative. Sot kjo shifër ka rënë ndjeshëm dhe janë rreth katër herë më pak se në vitet e mëparshme.

Këto ndryshime paraqesin rreziqe afatshkurtra dhe afatgjata. Pierre Huguenin paralajmëron: “Ne kemi shkrirjen e akullnajave, që do të thotë se ka më shumë materiale shkëmbore në dispozicion në verë për të shkaktuar llavë të rrëmbyeshme”. Një rrezik shtesë është edhe shkrirja e ngricave të përhershme, me rrëshqitje gurësh. Përveç kësaj, “ortekët ndryshojnë karakteristikat”. “Të gjitha këto efekte janë të lidhura me njëra-tjetrën”, shton ai.

Në lartësitë më të ulëta problem është edhe mungesa e ngricave të dimrit. Lea Megali, një biologe në Parkun Natyror Rajonal Gruyère Pays-d’EnHaut, shpjegon: “Për sa i përket bujqësisë, ngrica është e rëndësishme në dimër për të ndihmuar në rikthimin në pranverë dhe për të zvogëluar ngarkesën e parazitëve”.

Parashikimet janë alarmante: çdo dekadë, izotermia 0 gradë rritet me 70 deri në 100 metra. Nga fundi i shekullit të 21-të, ai mund të arrijë një lartësi mesatare prej 1600 metrash në dimër, krahasuar me 800 metra sot./RTS