Zbulim i ri për ortekët: Si mund të shkaktojë presioni i borës katastrofa në Alpe

Një studim i ri shkencor hedh dritë mbi mënyrën se si presioni i borës ndikon në formimin e ortekëve, duke ndihmuar ekspertët të kuptojnë më mirë rreziqet dhe të përmirësojnë sistemet e paralajmërimit

Një studim i fundit mbi strukturën e borës ka sjellë njohuri të reja për mënyrën se si krijohen ortekët, duke treguar se presioni brenda shtresave të borës luan rol kyç në destabilizimin e tyre, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Sipas studiuesve, shtresat e borës nuk janë të njëtrajtshme, por krijojnë struktura të ndryshme që reagojnë ndryshe ndaj presionit. Kur këto shtresa bëhen të paqëndrueshme, një ndërhyrje e vogël – si pesha e një skiatori apo ndryshimet e motit – mund të shkaktojë një ortek.

Hulumtimi ndihmon për të kuptuar më mirë se pse disa zona alpine janë më të rrezikuara se të tjerat, sidomos pas reshjeve të mëdha të borës, kur rreziku i ortekëve rritet ndjeshëm.

Ekspertët theksojnë se këto gjetje mund të përdoren për të përmirësuar modelet e parashikimit dhe për të rritur sigurinë në zonat malore, ku çdo vit raportohen incidente të rrezikshme për skiatorët dhe alpinistët.

Studimi gjithashtu konfirmon se struktura e brendshme e borës është po aq e rëndësishme sa sasia e saj, duke e bërë monitorimin e kushteve në terren një faktor kyç për parandalimin e fatkeqësive natyrore.

Këto zhvillime vijnë në një kohë kur ndryshimet klimatike dhe kushtet ekstreme të motit po ndikojnë gjithnjë e më shumë në sjelljen e borës dhe rreziqet në Alpet zvicerane.

---