Qentë ndryshojnë ndjeshëm ajrin në shtëpi, thonë shkencëtarët zviceranë

@unsplash

Qentë ndikojnë në cilësinë e ajrit në shtëpi. Një studim nga Lozana ka matur për herë të parë gazrat, grimcat dhe mikrobet që miqtë me katër këmbë sjellin brenda.

Hulumtuesit i shohin rezultatet si bazë për modele më realiste të ajrit të brendshëm, tha të hënën Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë në Lozanë (EPFL). Ndikimi i njerëzve në ajër është studiuar mirë. Megjithatë, studiuesit thonë se ndikimi i kafshëve shtëpiake mezi është marrë në konsideratë deri më sot.

Sipas studimit, një qen i madh në qetësi lëshon afërsisht të njëjtën sasi CO2 si një njeri i rritur. Sasia e amoniakut të emetuar është gjithashtu e krahasueshme. Ky gaz prodhohet kur proteinat zbërthehen dhe lirohet nëpërmjet lëkurës dhe ajrit që thithim.

Sipas të dhënave, megjithatë, qentë kishin ndikimin më të madh në grimcat në ajër. Duke u tundur, kruar ose përkëdhelur, ata nxisin sasi të mëdha pluhuri, poleni, mbetjesh bimore dhe mikrobesh. Qentë e mëdhenj lëshojnë dy deri në katër herë më shumë mikroorganizma sesa një njeri në të njëjtën dhomë.

Kafshët veprojnë si “bartës” të lëvizshëm, duke transportuar material biologjik nga jashtë brenda dhe duke e shpërndarë atë në të gjithë dhomën nëpërmjet aktiviteteve të tyre. Megjithatë, kjo larmi e shtuar e grimcave në brendësi nuk është domosdoshmërisht negative, sipas studiuesve, shkruan swissinfo. Disa studime sugjerojnë se kontakti me mikrobe të ndryshme mund të nxisë zhvillimin e sistemit imunitar, veçanërisht tek fëmijët, transmeton albinfo.ch.

Reaksionet kimike me ozonin

Një aspekt tjetër ka të bëjë me reaksionet kimike brenda. Ozoni që hyn në shtëpi nga jashtë reagon me lipidet e lëkurës dhe formon substanca të reja si aldehidet ose ketonet. Tek njerëzit, skualeni, një përbërës i sebumit të lëkurës, luan një rol këtu.

Qentë nuk prodhojnë vetë skualen. Megjithatë, njerëzit transferojnë mbetjet e lëkurës në gëzofin e kafshëve kur i ledhatojnë ato. Këto mbetje më pas reagojnë edhe me ozonin. Mesatarisht, megjithatë, qentë prodhuan rreth 40% më pak produkte reagimi të ozonit sesa njerëzit.

Ekipi përdori një dhomë të kontrolluar mjedisore në EPFL në Fribourg për matjet. U analizuan dy grupe qensh: një me tre qen të mëdhenj (një Mastiff, një Mastiff Tibetan dhe një Newfoundland) dhe një me katër qen të vegjël (Chihuahua). Studimi u botua në revistën Environmental Science & Technology.