Të përballur me importet, prodhuesit zviceranë të rrushit po kalojnë te kultivimi i kumbullave

Zviceranët konsumojnë 40,000 tonë rrush tavoline çdo vit. Por vetëm 400 tonë, ose 1% e këtij konsumi, prodhohen në vend. Pjesa tjetër vjen nga importe me kosto të ulët. Prodhuesit zviceranë të verës kërkojnë më shumë mbështetje nga konsumatorët, shitësit e mëdhenj me pakicë dhe politikanët.

Për familjen Crettenand, vjelja përfundon brenda një jave. Prej dekadash, në shpatet e Saillon-it në Valais, kjo familje prodhuesish vere shet një pjesë shumë të vogël të prodhimit të saj si rrush tavoline – kryesisht për t’u bërë qejfin klientëve, por edhe sepse vilezat e bukura shërbejnë si produkte tërheqëse krahas shisheve të verës.

“Do të ishte mirë që shumë konsumatorë të hanin rrush. Sidomos nëse blejnë më pak verë. Gjithsesi, ai konsumohet. Dhe ata do të ishin ambasadorë të mirë, duke thënë me vete: ‘Ka verë të mirë, le të blejmë pak!'”, shprehet me optimizëm Pierre-Antoine Crettenand për RTS.

Ky prodhues vere, që vjen nga një familje vreshtarësh e vendosur prej katër brezash në Saillon, shet mesatarisht 800 kilogramë rrush tavoline në vit, krahas rreth 30,000 shisheve verë.

Rreth 1% e prodhimit vendas

Në tregun e frutave, ai refuzon të bashkëpunojë me rrjetet e mëdha të shitjes për shkak të marzheve tepër të ulëta dhe çmimeve të blerjes që i konsideron qesharake.

Klientela e tij besnike përbëhet shpesh nga banorë vendas, ndonjëherë klientë të rregullt të kantinës së tij, të cilët e blejnë rrushin me rreth gjashtë franga për kilogram.

Për Pierre-Alain-in, një klient i Pierre-Antoine Crettenand-it, situata është e qartë: “në dyqane nuk gjen dot rrush tavoline zviceran”, shprehet me keqardhje adhuruesi i rrushit.

Një konstatim që i afrohet shumë realitetit. Mesatarisht, nga 40,000 tonët e konsumuar çdo vit në Zvicër, 39,600 vijnë nga jashtë. Kështu, prodhimi vendas i rrushit të tavolinës përbën mezi 1% të konsumit zviceran.

“Raporti duhet të përmbyset: 95% të jenë rrush zviceran”

Edhe gjatë pikut të prodhimit, midis shtatorit dhe tetorit, te zinxhiri më i madh i shitjeve me pakicë, Migros, përqindja e rrushit të tavolinës me origjinë zvicerane mbetet minimale. Për muajin shtator, rreth 5% e rrushit të shitur nga gjiganti i shitjeve me pakicë vinte nga prodhimi vendas, transmeton albinfo.ch.

Këto shifra të ulëta kanë qenë realitet prej vitesh. Një situatë që e bën Sophie Dugerdil, një prodhuese vere në Dardagny (kantoni i Gjenevës), të reagojë me indinjatë.

“Është për të ardhur keq,” shprehet ajo. “Raporti duhet të përmbyset plotësisht, duke pasur 95% rrush zviceran.

Nevojitet vullnet nga të gjithë, që nga politika e sektori tregtar e deri te rrjetet e mëdha të shitjes, për të promovuar rrushin zviceran. Kjo, sepse nga pikëpamja e çmimit, ai do të jetë automatikisht më i shtrenjtë se rrushi i huaj.”

---