Imigracioni dhe shtetësia: Për çfarë votuan deputetët zviceranë këtë vjeshtë

Gjatë sesionit vjeshtor të Parlamentit, i cili zgjati nga 14 shtatori deri më 2 tetor, deputetët zviceranë miratuan një sërë mocionesh kyçe.

Ja disa nga vendimet që ata morën:

‘Taksa e imigracionit’

Ligjvënësit miratuan idenë e vendosjes së një takse prej 4,000 frangash për shtetasit e BE-së që vendosen në vend.

Ideja pas këtij hapi është se imigrantët e rinj përfitojnë nga infrastruktura dhe shërbimet publike të Zvicrës pa pasur kontribuar në financimin e tyre, ndaj duhet të paguajnë për përdorimin e tyre.

Këshilli Federal gjithashtu deklaroi se e mbështet këtë taksë, “të ardhurat nga e cila do të rishpërndaheshin te popullata dhe ekonomia”.

Tarifat universitare për shtetasit e huaj

Gjatë diskutimeve mbi paketën e re të marrëveshjeve midis Zvicrës dhe Bashkimit Evropian, deputetët vendosën që studentët e BE-së të regjistruar në Institutet Federale të Teknologjisë në Cyrih dhe Lozanë duhet të trajtohen njësoj si studentët zviceranë për sa u përket tarifave të shkollimit.

Sipas kushteve të marrëveshjes me Brukselin, edhe studentët zviceranë do të përfitojnë trajtim të barabartë, për sa u përket tarifave, kur studiojnë në një vend të BE-së.

Sanksione për kompanitë që punësojnë të huaj në vend të vendasve

Konkretisht, deputetët theksuan se kandidatët vendas duhet të kenë përparësi ndaj individëve nga shtete jashtë BE-së/EFTA-s.

Sipas planit, punëdhënësit mund të përballen me sanksione nëse refuzojnë të punësojnë një person të vlerësuar si të përshtatshëm nga Qendra Rajonale e Punësimit (ORP), duke ia ofruar në vend të tij punën kandidatëve që “nuk konsiderohen pjesë e tregut të punës zviceran”.

Kjo kategori përfshin shtetasit zviceranë, shtetasit e BE-së/EFTA-s, si dhe personat nga vende të treta që janë tashmë të integruar në tregun e punës të Zvicrës me leje qëndrimi të kategorisë B ose C.

Deputetët hodhën poshtë një propozim për procedurë të thjeshtuar të natyralizimit

Nisma në fjalë propozon që e drejta për shtetësi zvicerane të jepet pas vetëm pesë viteve qëndrim të ligjshëm në Zvicër, duke e ulur këtë afat nga kufiri aktual prej dhjetë vitesh.

Ky vendim nënkupton se anëtarët e Parlamentit do t’u bëjnë thirrje votuesve ta refuzojnë këtë nismë kur ajo të hidhet në votim në një datë ende të pacaktuar.

Referendumi për BE-në

Meqenëse paketa e re e marrëveshjeve të negociuara midis Bernës dhe Brukselit duhet të miratohet nga votuesit zviceranë para se të hyjë në fuqi, deputetët duhej të vendosnin nëse kjo çështje duhej t’i nënshtrohej një referendumi fakultativ apo të detyrueshëm – pra, nëse do të kërkohej miratimi vetëm nga shumica e votuesve, apo nga shumica e votuesve DHE e kantoneve, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Ata zgjodhën opsionin e dytë, sepse çështja në fjalë është “aq thelbësore, saqë një shumicë e thjeshtë popullore nuk do të mjaftonte”.

Gjithashtu, një referendum fakultativ do të nënkuptonte se “të drejtat e pjesëmarrjes së kantoneve do të kufizoheshin”.

Dhe siç theksoi Petra Gössi nga Partia Liberal-Radikale: “Paketa e marrëveshjeve i prek drejtpërdrejt kantonet. Prandaj, ato duhet të kenë një fjalë në vendimmarrje.”

Për më tepër, një “shumicë e dyfishtë do të sillte legjitimitet më të madh dhe besim më të fortë të publikut” te rezultatet, shtoi Gössi.

Rekomandimi për të votuar “kundër” një nisme për shkurtimin e kohës së pritjes për marrjen e shtetësisë zvicerane.

Çfarë do të ndodhë më pas me këto çështje?

Ato që janë miratuar vetëm nga njëra dhomë e Parlamentit do të duhet të miratohen edhe nga dhoma tjetër gjatë sesionit të ardhshëm parlamentar – nga 30 nëntori deri më 18 dhjetor – para se të mund të hartohet legjislacioni i propozuar.

Më pas, ato do t’i nënshtrohen një referendumi.

---