Cilësia apo shpejtësia? Shkencëtarët përballen me dilemën e Covid-19

Pandemia Covid-19 ka shtyrë shkencën dhe kërkimin në plan të parë. Por ndikimi i paparë që ajo ushtron aktualisht mbi politikën dhe jetën publike ka një të keqe: kriza kërkon përgjigje të shpejta që rrezikojnë besueshmërinë e shkencëtarëve

“Që nga fillimi i pandemisë ka pasur një cunami të vërtetë të botimeve shkencore rreth Sars-CoV-2”, thotë Subhra Priyadarshini, kryeredaktore e Nature India. Ajo kohët e fundit mori pjesë në një diskutim në internet në lidhje me komunikimet shkencore të organizuar nga Akademitë Zvicerane të Arteve dhe Shkencave.

Në të gjithë botën, deri në 4% të të gjitha botimeve shkencore në vitin 2020 kishin të bënin me Covid-19. Studimet duhej të prodhoheshin veçanërisht shpejt në fillim të pandemisë. Pra, më shumë studime se kurrë u botuan si të ashtuquajturat parashkrime (dorëshkrime kërkimore të pabotuara), madje edhe para se ato të rishikoheshin nga vlerësuesit e pavarur, shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

Sipas Luca Tratschin, një sociolog shkencor në Qendrën e Studimeve të Larta dhe Shkencës të Universitetit të Cyrihut, shkencëtarët përballen me një dilemë mbi këtë çështje: çfarë është më e rëndësishme, cilësore apo rezultate të shpejta? Publikimi i parashkrimeve kryesisht lejon që “njohuritë shkencore të jepen sa më shpejt të jetë e mundur dhe në një kornizë kohore që siguron që ato të veprojnë”, thotë ai.

Por në të njëjtën kohë ai tregon “një rrezik që këto rezultate të parakohshme mund të duhet të korrigjohen publikisht më vonë”. Kjo është ajo që ndodhi, për shembull, me dy studime të mëdha Covid-19 në lidhje me ilaçin malaries hidroksiklorokinë të cilat u botuan në revistat e shquara The Lancet dhe New England Journal of Medicine dhe duhej të tërhiqeshin.

Një studimi zviceran gjithashtu iu desh të linte në mënyrë retroaktive hetimet e bazuara në hidroksiklorokinë dhe gjigandi farmaceutik Novartis gjithashtu vendosi shpresat për ilaçin për disa kohë. Shembuj të tillë mund të çojnë në humbjen e besimit te popullata dhe të inkurajojnë përhapjen e keqinformimit.

---