Graubünden: Refuzohet e drejta e votës nga mosha 16-vjeçare

Qytetarët e kantonit Graubünden refuzuan uljen e moshës së votimit në 16 vjeç. Ndryshimi i propozuar kushtetues, i mbështetur nga autoritetet, u hodh poshtë me 67.42% të votave. Pjesëmarrja ishte 45.09%.

Mbështetësit e kundërshtimit, kryesisht nga UDC dhe Partia Liberale-Radikale (PLR/FDP), argumentuan se 16- dhe 17-vjeçarët nuk kanë ende pjekurinë e nevojshme politike dhe shoqërore për të marrë vendime komplekse. Sipas tyre, kjo grupmoshë mund të ndikohet më lehtë, veçanërisht përmes rrjeteve sociale.

Në Parlamentin kantonal, e majta dhe shumica dërrmuese e përfaqësuesve të partive të Qendrës dhe FDP-së mbështetën uljen e moshës së votimit dhe të zgjedhjeve në nivel kantonal dhe komunal. Propozimi nuk parashikonte të drejtën për t’u zgjedhur në poste publike. Parlamenti e miratoi atë me 73 vota pro dhe 34 kundër.

Glarusi mbetet kështu kantoni i vetëm zviceran që ka ndërmarrë një hap të tillë, pas një vendimi të papritur të Landsgemeinde-s në vitin 2007.

Rreth dhjetë ditë më parë, Parlamenti i Basel-Stadt miratoi një ndryshim kushtetues që parashikon të drejtën e votës nga mosha 16-vjeçare. Për këtë çështje do të vendosin përfundimisht qytetarët përmes votimit.

Në kantonet e tjera ku është shqyrtuar kjo çështje, propozimet kanë dështuar në parlament – si në Gjenevë në vitin 2022 – ose në votime. Kjo ka ndodhur përmes iniciativave popullore, si në Lucern në vitin 2025 dhe Aargau në vitin 2024, por edhe përmes propozimeve të autoriteteve, si në Bernë dhe Cyrih në vitin 2022.

Në nivel kombëtar, sipas sondazheve të opinionit, ulja e moshës së votimit në 16 vjeç nuk mbështetet nga as një e katërta e popullsisë. Një iniciativë parlamentare për këtë çështje dështoi në shkurt 2024 në Dhomat Federale.