Inteligjenca artificiale përdoret për herë të parë për krijimin e viruseve të reja

Pixabay - fernando zhiminaicela

Shkencëtarët amerikanë kanë bërë një hap të rëndësishëm në fushën e biologjisë sintetike, duke përdorur për herë të parë inteligjencën artificiale gjeneruese për të projektuar viruse të reja që nuk ekzistojnë në natyrë.

Studimi, i publikuar në revistën “Science”, tregon se studiuesit përdorën modele të inteligjencës artificiale të trajnuara me miliona gjenome natyrore për të krijuar bakteriofagë të rinj – viruse që infektojnë bakteret dhe shumohen brenda tyre.

Në këtë kërkim u angazhuan shkencëtarë nga Universiteti Stanford dhe Instituti Arc, një organizatë jofitimprurëse në Kaliforni që fokusohet në kërkime shkencore me potencial të lartë.

Për projektimin e viruseve, studiuesit përdorën dy modele të quajtura “Evo 1” dhe “Evo 2”. Ato funksionojnë në mënyrë të ngjashme me modelet e mëdha gjuhësore, por në vend të tekstit analizojnë dhe parashikojnë sekuenca gjenetike. Modelet ishin trajnuar me të dhëna që përfshinin gjenome virusesh, bakteresh, bimësh dhe kafshësh.

Pas projektimit, rreth 300 gjenome u sintetizuan në mënyrë kimike dhe iu nënshtruan testeve laboratorike. Eksperimentet çuan në krijimin e 16 bakteriofagëve artificialë, të cilët kishin dallime në sekuencat, strukturat dhe karakteristikat e tyre biologjike.

Gjatë testimeve, disa prej viruseve të krijuara nga inteligjenca artificiale rezultuan më efikase në eliminimin e bakterit E. coli krahasuar me bakteriofagët që gjenden natyrshëm.

Sipas studiuesve, kjo metodë mund të zgjerojë ndjeshëm mundësitë e gjenomikës sintetike dhe të kontribuojë në zhvillimin e terapive të reja me bakteriofagë, veçanërisht kundër patogjenëve që përshtaten dhe evoluojnë me shpejtësi.

Kërkuesit vlerësojnë gjithashtu se ky eksperiment përbën një pikënisje për përdorimin e inteligjencës artificiale në projektimin e gjenomeve më të mëdha dhe sistemeve biologjike më komplekse.

Studimi shihet si një hap i ri në ndërthurjen e inteligjencës artificiale me biologjinë sintetike, duke hapur mundësi të reja për kërkimin shkencor dhe zhvillimin e trajtimeve biologjike.