Ligji për shtëpitë e dyta u zbut për të lehtësuar ndërtimin në Blatten

(KEYSTONE/Jean-Christophe Bott)

Konfederata po e zbut ‘Lex Weber’ për fshatin Blatten (VS) të shkatërruar nga rrëshqitja e dheut e 28 majit 2025. Pronarëve të përfshirë tani u lejohet të ndërtojnë në të gjithë Lötschental. Megjithatë, komunat marrin të drejtën e vetos për të rregulluar përdorimin e ardhshëm të këtyre banesave.

Ky vendim, i udhëhequr nga Këshilltari Federal Albert Rösti, u theksua nga gazetat CH Media dhe u konfirmua në Keystone-ATS nga Zyra Federale për Zhvillimin Territorial. Ky është një interpretim nga Këshilli Federal i ligjit për shtëpitë e dyta dhe jo një ndryshim formal.

Rregullorja e re është marrë nga një interpretim i një vendimi të Gjykatës Federale të vitit 2022: ajo autorizoi rindërtimin e shtëpive të dyta të shkatërruara dhe të nënshtruara ndaj legjislacionit të vjetër me një “zhvendosje të lehtë të vendit”. Deri më tani, mënyra se si kjo zbatohej në një fshat të shkatërruar plotësisht nuk ishte e qartë.

Kreu i Departamentit Federal të Mjedisit, Transportit, Energjisë dhe Komunikacionit Albert Rösti konsideroi se, në rastin e jashtëzakonshëm të Blatten, i gjithë Lötschental konsiderohet të jetë “afër” vendndodhjes origjinale.

Një pronar që ka humbur shtëpinë e tij gjatë rrëshqitjes së dheut mund të ndërtojë kështu një banesë të re kryesore në një komunë fqinje dhe ta shesë atë më vonë si shtëpi të dytë. Kjo situatë ka të bëjë me dhjetë deri në tridhjetë raste, transmeton albinfo.ch.

E drejta e vetos së komunave

Megjithatë, për të parandaluar shfaqjen e “shtretërve të ftohtë” të rinj, komunave u jepet e drejta e vetos, siç do të ishte rasti në Kippel dhe Ferden. “Ato mund të tregojnë në regjistrin e tokës se banesa në fjalë duhet të përdoret përgjithmonë si banesë kryesore”, tha Albert Rösti.

E paqartë deri më tani, situata ligjore kishte çuar në një mosmarrëveshje në Lötschental. Komunat e orientuara drejt turizmit si Wiler kishin folur në favor të një interpretimi bujar të ligjit. Të tjera, si Kippel, kishin paralajmëruar kundër rritjes së çmimeve të tokës dhe mungesës së banesave të përballueshme për banorët vendas.

Në Blatten, pjesa e shtëpive të dyta që i nënshtroheshin legjislacionit të vjetër ishte më shumë se 60%. Në përputhje me iniciativën e shtëpisë së dytë, e njohur edhe si Lex Weber, asnjë banesë e re e dytë nuk mund të autorizohet në komunat ku përqindja tejkalon 20%.

Ky limit ishte tejkaluar në të gjithë Lötschental-in. Këshilltari i Shteteve të Valais-it, Beat Rieder, me origjinë nga Wiler, ishte zotuar për një adaptim të tekstit. Në rast të një fatkeqësie të krahasueshme me atë që ndodhi në fshatin Valais të Epërm në të ardhmen, situata ndoshta do të duhej të vlerësohej në një mënyrë të ngjashme, tha Albert Rösti.