Mushkonja tigër: Qeveria zvicerane prezanton masa të mëtejshme

Për të luftuar mushkonjën tigër, Zvicra synon të plotësojë strategjinë e saj ekzistuese me masa që synojnë drejtpërdrejt insektet e rritura. Qeveria i paraqiti këto masa në detaje të premten, në përgjigje të një propozimi parlamentar.

Propozimi i paraqitur nga deputetja Sarah Wyss kërkonte, veçanërisht, që speciet e reja të luftohen në mënyrë rigoroze sapo të shfaqen, si dhe mbështetje federale për projekte të bazuara në njohuritë më të fundit shkencore lidhur me kontrollin e mushkonjës tigër.

Duke vlerësuar se kërkesat lidhur me përgjegjësitë e qeverisë ishin trajtuar tashmë, qeveria përshkroi gjendjen aktuale të tri teknikave plotësuese. Ajo filloi me kurthet për mushkonja që kombinojnë dioksidin e karbonit dhe substanca të tjera tërheqëse, të cilat përdoren për të joshur mushkonjat tigër të rritura me qëllim uljen e numrit të tyre në nivel lokal.

Ndërsa pranon se kjo qasje është efektive kur kurthet vendosen në shkallë të gjerë, qeveria thekson megjithatë se mbeten ende pyetje lidhur me dendësinë reale të kurtheve, shpërndarjen e tyre, ndikimin afatgjatë të kapjeve dhe ndikimin e kushteve socio-ekonomike lokale në efektivitetin e kësaj metode.

Instituti Zviceran i Shëndetit Tropikal dhe Publik, në bashkëpunim me Universitetin e Bazelit, po shqyrton disa nga këto çështje si pjesë e projektit TIGER 2.0.

Dy qasjet e tjera që po testohen synojnë të kufizojnë përhapjen e mushkonjës tigër duke vënë në shënjestër pasardhësit e saj.

Të njohura si “teknika e insekteve sterile (SIT)” dhe “teknika e insekteve të papajtueshme (IIT)”, këto metoda përfshijnë futjen në popullatë të një mashkulli steril ose të një mashkulli që mbart një bakter, për të frenuar riprodhimin e species.

Përveçse është miqësore me mjedisin, SIT mund të ulë popullatat e mushkonjës tigër me 60-70% të tjera nëse zbatohet në mënyrë rigoroze. Megjithatë, kjo shifër mund të arrihet vetëm nëse teknika kombinohet me metodat tradicionale të kontrollit.

Qeveria vëren, megjithatë, se SIT është “dukshëm më komplekse për t’u zbatuar dhe afërsisht tri herë më e shtrenjtë se kontrolli i integruar i vektorëve”. Në Zvicër, prodhimi i meshkujve sterilë është aktualisht në fazë studimi dhe mund të bëhet operacional deri në vitet 2027–2028.

IIT ofron potencial më të madh për efektivitet sesa SIT. Ajo përdoret kryesisht në rajone ku sëmundjet e transmetuara nga mushkonja tigër janë, ndryshe nga Zvicra, shumë të përhapura.

Një kufizim tjetër është se bakteri i përdorur gjendet tashmë te mushkonjat tigër në Zvicër – të paktën në Tiçino – ndaj ka shumë gjasa që popullatat vendase të kenë zhvilluar rezistencë ndaj këtij bakteri. Për më tepër, ndikimi i tij ekologjik është i vështirë të vlerësohet, transmeton albinfo.ch.

Qeveria ende nuk e mbështet këtë qasje në Zvicër, por ajo mund të jetë një opsion për të ardhmen pas zbatimit të suksesshëm të TIS-it.

Një plan me dy faza

Këto masa synojnë të plotësojnë dy fushat prioritare të veprimit. Në kantonet ku mushkonja tigër nuk është ende e pranishme ose është vërejtur vetëm në mënyrë sporadike, rekomandohet eliminimi i çdo vatre riprodhimi të zbuluar.

Në kantonet ku mushkonja tigër është tashmë e vendosur mirë (faza 2) ose ku janë zbuluar raste të importuara të sëmundjes (faza 3), prioriteti është intensifikimi i kontrollit të vektorëve, veçanërisht përmes përdorimit të larvicideve, deklaroi qeveria.

Raportimet për mushkonjat tigër janë shtuar vazhdimisht në Zvicër vitet e fundit. Në vitin 2025 u regjistruan gjithsej 2.639 raportime, nga të cilat 2.537 (96%) ishin të vlefshme. Prej tyre, 774 (31%) kishin të bënin me mushkonjat tigër. Rajonet më të prekura janë Gjeneva, Bazeli dhe Tiçinoja.

---