Në rrezik mësimi i gjuhës italiane në shkollat e Churit

Mësimi dygjuhësh italisht-gjermanisht në shkollat e Churit, në kantonin Graubünden, mund të reduktohet ndjeshëm si pjesë e një pakete masash kursimi të propozuara nga autoritetet e qytetit

Sipas planit të prezantuar nga ekzekutivi i Churit, parashihet heqja e mësimit dygjuhësh italisht-gjermanisht në nivelin e lartë në shkollën Giacometti. Masa të ngjashme parashihen edhe për mësimin dygjuhësh retoromanisht-gjermanisht në shkollën Quader, transmeton albinfo.ch.

Autoritetet propozojnë që programet dygjuhëshe në italisht dhe retoromanisht të përqendrohen kryesisht në kopshte dhe shkolla fillore. Në nivelet më të larta, oferta do të mbetej vetëm për nxënësit që e fillojnë gjimnazin që nga mosha 12-vjeçare. Vetë autoritetet pranojnë se kjo do ta zvogëlonte atraktivitetin e ofertës dygjuhëshe.

Shkurtime parashikohen edhe në arsimin fillor. Aktualisht, në shkollën Rheinau funksionojnë dy paralele dygjuhëshe në nivelin fillor dhe tri në kopsht. Propozimi është që numri të reduktohet në një paralele në shkollën fillore dhe dy në kopsht.

Pjesë e masave është edhe heqja e orëve kompensuese për mësimdhënësit e shkollave fillore që japin mësim në italisht dhe retoromanisht. Këto orë aktualisht kompensojnë ngarkesën shtesë të punës, ndër të tjera për shkak të mungesës së materialeve të përshtatshme mësimore në këto gjuhë.

Paketa e përgjithshme synon që Churi të kursejë 16 milionë franga deri në vitin 2029 dhe të frenojë rritjen e borxhit. Mes masave të tjera është edhe dyfishimi i tatimit mbi pronën, nga 0.5 në 1 promil.

Propozimet ende nuk janë vendim përfundimtar. Legjislativi i Churit pritet t’i shqyrtojë ato më 3 shtator 2026.

---