Sektori kulturor në Zvicër: Rekord kompanish, por numri i vendeve të punës po bie

Në vitin 2024, në këtë sektor kishte pothuajse 70 000 kompani, 27% më shumë krahasuar me vitin 2011. Në rritje janë kryesisht sektori audiovizual dhe ai multimedial, ndërsa vazhdon rënia e sektorit të librit dhe shtypit.

Asnjëherë më parë nuk ka pasur një numër kaq të madh ndërmarrjesh kulturore në Zvicër. Në vitin 2024, kompanitë aktive në këtë sektor ishin 69.441, një shifër rekord që konfirmon një rritje më të lartë se ajo e ekonomisë në tërësi.

Sipas Zyrës Federale të Statistikave (UST), që nga viti 2011 numri i ndërmarrjeve kulturore është rritur me 27%, ndërsa në ekonominë zvicerane në tërësi rritja ka qenë 16%. Kështu, pesha e ndërmarrjeve kulturore në numrin total të kompanive aktive në vend është rritur nga 9,8% në 10,7%.

Megjithatë, rritja nuk ka qenë e njëtrajtshme midis sektorëve të ndryshëm. Midis viteve 2023 dhe 2024, rritjet më të theksuara u regjistruan në sektorët audiovizualë dhe multimedialë, si dhe në reklamim. Gjithashtu, po shtohen edhe kompanitë aktive në fushën e trashëgimisë kulturore dhe arteve skenike.

Më pak punonjës pavarësisht shtimit të kompanive

Megjithatë, përballë numrit në rritje të kompanive, sektori kulturor përballet me një realitet më pak pozitiv sa u përket vendeve të punës. Në vitin 2024, numri i vendeve të punës ra në 241.025, duke shënuar një ulje prej 0,9% krahasuar me vitin e kaluar. Kjo është ulja e parë e regjistruar që nga viti 2020.

Në fakt, ndërmarrjet kulturore po shtohen në numër, por mesatarisht janë më të vogla. Nëse në vitin 2011 çdo kompani kishte mesatarisht 4,1 vende pune, në vitin 2024 kjo shifër ra në 3,5. Gjithashtu, edhe ekuivalentët me kohë të plotë për kompani ranë nga 2,9 në 2,3.

Ndryshe nga sa u vërejt në sektorin kulturor, në ekonominë zvicerane në tërësi nuk pati një reduktim të ngjashëm të madhësisë mesatare të kompanive. Në planin afatgjatë, ka rënë edhe pesha e kulturës në punësim: sektori përbënte 4,7% të vendeve totale të punës në vitin 2011, një përqindje që ra në 4,2% në vitin 2024.

Ndërkohë, po ndryshon edhe fizionomia e kulturës zvicerane. Nga njëra anë, po përparojnë aktivitetet që lidhen me prodhimin audiovizual, multimedian dhe reklamimin; nga ana tjetër, vazhdon tkurrja e sektorëve tradicionalë. Në veçanti, sektori i librit dhe i shtypshkronjave regjistroi një rënie prej më shumë se 3% në vitin 2024 krahasuar me vitin e kaluar dhe sot ka 12,3% më pak kompani në krahasim me periudhën para pandemisë, atë të vitit 2019.

Një prirje që konfirmon zhvendosjen graduale të qendrës së gravitetit kulturor drejt aktiviteteve dixhitale dhe multimediale, ndërkohë që bota e botimeve dhe e shtypshkronjave vazhdon të humbasë terren.

---