Si mësohet demokracia zvicerane në shkollat jashtë vendit, edhe në shtetet autokratike

Shkollat zvicerane jashtë vendit po përballen me një sfidë të veçantë: si t’ua mësojnë nxënësve vlerat e demokracisë zvicerane në vende ku sistemi politik dhe liria e debatit ndryshojnë dukshëm nga ato në Zvicër

Nga Pekini në Bogota, 17 shkolla zvicerane përpiqen t’u përcjellin nxënësve mendimin kritik, tolerancën dhe pjesëmarrjen demokratike, duke u përshtatur me realitetin politik të vendeve pritëse.

Shkollat zvicerane jashtë vendit po përballen me një sfidë të veçantë: si t’ua mësojnë nxënësve vlerat e demokracisë zvicerane në vende ku sistemi politik dhe liria e debatit ndryshojnë dukshëm nga ato në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht ekzistojnë 17 shkolla zvicerane të shpërndara në tri kontinente dhe në dhjetë vende. Edukimi qytetar është pjesë e programeve të tyre, ndërsa nxënësit mësojnë jo vetëm për institucionet politike, por edhe për mendimin kritik, respektin ndaj pikëpamjeve të ndryshme dhe pjesëmarrjen në vendimmarrje.

Sfida është më e ndjeshme në shkollat që veprojnë në vende me sisteme autokratike, si Kina, Singapori dhe Tajlanda. Në Pekin, për shembull, fëmijët përfshihen në vendimmarrje që nga kopshti, duke votuar për lodrat ose temat që dëshirojnë të mësojnë. Në shkollën fillore funksionon edhe një këshill klase, ku diskutohen rregullat dhe çështjet e përditshme të shkollës.

Megjithatë, disa tema kërkojnë kujdes të veçantë. Mësuesit në Pekin përgatiten hollësisht para se të diskutojnë për të drejtat e njeriut ose zhvillimet gjeopolitike. Në disa raste, ata zgjedhin diskutimin gojor në vend të shpërndarjes së materialeve të shkruara, për të mos ekspozuar nxënësit dhe familjet e tyre ndaj rreziqeve të mundshme.

Në Bangkok dhe Singapor, nxënësit e përjetojnë demokracinë përmes parlamenteve shkollore. Çdo klasë zgjedh përfaqësuesin e saj, ndërsa propozimet e nxënësve mund të çojnë në ndryshime konkrete. Në Singapor, ndërhyrjet e parlamentit të nxënësve kanë ndihmuar në përmirësimin e privatësisë në zhveshtoret sportive dhe në zgjidhjen e problemeve me sistemin e ziles së shkollës.

Në Tajlandë, mësuesit duhet të shmangin kritikat ndaj familjes mbretërore, ndërsa në Singapor diskutimet për tema si lufta në Ukrainë trajtohen me kujdes, pasi shkolla ka nxënës nga kultura dhe vende të ndryshme, përfshirë Rusinë dhe Ukrainën.

Në Bogota, ku sistemi politik është përfaqësues, shkolla zvicerane u shpjegon rreth 800 nxënësve veçoritë e demokracisë së drejtpërdrejtë të Zvicrës. Përveç mësimit teorik, nxënësit marrin pjesë në komitete shkollore dhe në simulime të Asamblesë së Kombeve të Bashkuara, ku përfaqësojnë shtete të ndryshme dhe debatojnë për tema si varfëria dhe të drejtat e grave.

Drejtuesit e shkollave theksojnë se demokracia nuk duhet vetëm të mësohet në libra, por të praktikohet çdo ditë. Sipas tyre, zhvillimi i gjykimit të pavarur, dialogut dhe respektit për mendimet e ndryshme është veçanërisht i rëndësishëm në një kohë kur polarizimi shoqëror po rritet në shumë vende të botës.

---