Tropike Agaj përfundon doktoraturën në Poloni

Nga Prishtina në Poloni e Kinë: Tropike Agaj përfundon doktoraturën dhe ndërton karrierë shkencore me fokus në përmbytjet në Kosovë

Nga studimet në Gjeografi në Universitetin e Prishtinës, te doktoratura në Poloni, ligjërimi universitar në Kinë dhe mbi 15 publikime shkencore ndërkombëtare, studiuesja kosovare Tropike Agaj ka ndërtuar një profil akademik të fokusuar në hidrologji, menaxhimin e ujërave dhe rreziqet nga përmbytjet, transmeton albinfo.ch.

Studiuesja kosovare Tropike Agaj ka përfunduar doktoraturën në Poznan University of Life Sciences në Poloni, duke shënuar një tjetër etapë të rëndësishme në rrugëtimin e saj akademik dhe shkencor.

Prej vitit 2022, Agaj është angazhuar në këtë universitet si Research Assistant dhe Ph.D. Candidate, ndërsa gjatë kësaj periudhe ka zhvilluar një veprimtari të gjerë kërkimore në fushën e hidrologjisë, përmbytjeve, menaxhimit të burimeve ujore, GIS-it, Remote Sensing dhe modelimit hidrologjik.

Pjesë e rëndësishme e punës së saj shkencore lidhet me një problem që prek drejtpërdrejt edhe Kosovën: përmbytjet dhe mënyrat e parashikimit dhe menaxhimit të tyre.

 

Mbi 15 publikime shkencore në revista ndërkombëtare

Edhe para përfundimit të doktoraturës, Agaj ka ndërtuar një profil të gjerë kërkimor, me më shumë se 15 punime shkencore si autore e parë ose bashkëautore.

Punimet e saj janë publikuar në revista ndërkombëtare, ndër to Scientific Reports, Natural Hazards, International Journal of Disaster Risk Reduction, Water, Sustainability, Applied Sciences, Polish Journal of Environmental Studies dhe Journal of Water and Land Degradation.

Një prej publikimeve më të fundit është studimi “Integrated Statistical Forecasting, HEC-RAS Modeling, and GIS for Urban Flood Hazard Assessment under Data-Scarce Conditions”, i pranuar në Scientific Reports në gusht të vitit 2026. Në këtë punim, Agaj është autore e parë dhe corresponding author.

Studimi fokusohet në Vushtrri dhe pellgun e lumit Sitnica, duke kombinuar parashikimin statistikor, modelimin hidraulik HEC-RAS dhe GIS-in për vlerësimin e rrezikut nga përmbytjet në kushte ku të dhënat hidrometeorologjike janë të kufizuara.

Në kuadër të hulumtimit janë analizuar 47 skenarë të përmbytjeve, duke marrë në konsideratë prurjet e lumenjve dhe intensitete e shpërndarje të ndryshme të reshjeve.

Rezultatet e studimit tregojnë se në zonën urbane të Vushtrrisë përmbytjet e shkaktuara nga reshjet intensive mund të paraqesin rrezik më të madh sesa dalja e lumit Sitnica nga shtrati. Gjetjet mund të përdoren si bazë për planifikim urban, identifikimin e zonave të rrezikuara dhe menaxhimin e rreziqeve nga përmbytjet.

Një tjetër punim i rëndësishëm është studimi “Integrating AHP and MCDA for flood risk assessment in Kosovo: a catchment-based perspective”, i publikuar në Natural Hazards në vitin 2025, ku Agaj është autore e vetme.

Ajo është gjithashtu autore e parë e një studimi mbi përmbytjet, ndikimin e urbanizimit dhe reziliencën në pellgjet e Lumbardhit të Pejës dhe Klinës, të publikuar në International Journal of Disaster Risk Reduction.

Në Scientific Reports, Agaj ka publikuar edhe hulumtime që përdorin modelet ARIMA dhe ETS për parashikimin e ndryshimeve të nivelit të ujit, ndërsa në vitin 2026, në revistën Water, publikoi si autore e parë studimin “Urban Expansion and Flood-Relevant Runoff Responses in Data-Limited Catchments”.

Këto punime lidhen me një linjë të përbashkët kërkimore: analizimin e mënyrës se si urbanizimi, reshjet intensive dhe ndryshimet në përdorimin e tokës ndikojnë në rrjedhjet ujore dhe rrezikun nga përmbytjet.

 

Një pjesë e rëndësishme e kërkimit lidhet me Kosovën

Edhe pse karriera akademike e ka çuar në disa vende, Kosova mbetet një prej hapësirave kryesore të interesit në punën shkencore të Agajt.

Përmes kërkimeve në disa pellgje lumore të Kosovës, ajo ka analizuar zonat e prekura dhe të rrezikuara nga përmbytjet, ndikimin e urbanizimit në rrjedhjen e ujit dhe mundësinë e përdorimit të teknologjive bashkëkohore për parashikimin dhe menaxhimin e këtyre fenomeneve.

Në punën e saj ndërthuren metoda dhe teknologji të ndryshme, përfshirë GIS, Remote Sensing, ARIMA/ARIMAX, HEC-HMS dhe HEC-RAS.

Qasja e saj synon që të dhënat shkencore dhe teknologjitë moderne të përdoren për të kuptuar më mirë rreziqet mjedisore dhe për të ndihmuar në planifikim dhe menaxhim më të mirë të tyre.

 

Nga Prishtina në Poloni dhe më pas në Kinë

Rruga akademike e Tropike Agajt ka nisur në Universiteti i Prishtinës “Hasan Prishtina”, ku ka përfunduar studimet Bachelor dhe Master në Gjeografi.

Gjatë studimeve, ajo është shpallur dy herë studentja më e mirë e Departamentit të Gjeografisë.

Më pas, rrugëtimi i saj akademik vazhdoi në Poloni, ku u angazhua në Poznan University of Life Sciences dhe zhvilloi kërkimet që do ta çonin deri te përfundimi i doktoraturës.

 

Por eksperienca ndërkombëtare e Agajt nuk u kufizua vetëm në Poloni.

Gjatë viteve 2024 dhe 2025, ajo ka pasur disa angazhime akademike dhe shkencore në Qinghai Minzu University në Kinë.

Atje, përveç angazhimeve kërkimore, ka qenë e përfshirë edhe në mësimdhënie universitare, duke ligjëruar lëndët Water Management dhe GIS and Remote Sensing.

Këto janë njëkohësisht fusha që përbëjnë bazën e profilit të saj shkencor, nga menaxhimi i ujërave dhe analiza e territorit, deri te përdorimi i imazheve satelitore dhe teknologjive gjeohapësinore për studimin e mjedisit.

Eksperienca ndërkombëtare përfshin edhe një qëndrim shkencor në Giresun University në Turqi, ndërsa puna e saj është prezantuar në konferenca shkencore në Poloni, Austri dhe Portugali.

Në vitin 2026, Agaj mori pjesë edhe në IAHR Young Professionals Congress, ku prezantoi punimin “Unregulated Urbanization and Flood Risk in Kosovo”, me fokus në pellgjet e Lumbardhit të Pejës dhe Klinës.

Tre libra dhe angazhime në projekte shkencore

Veprimtaria e Agajt nuk është kufizuar vetëm në publikimet akademike.

Ajo është autore e tre librave, përfshirë tekstet shkollore të Gjeografisë për klasat e 9-të dhe të 12-të, si dhe monografinë shkencore “Hydromorphological Features of the Hogoshti River Water Basin”, botuar nga shtëpia botuese Dukagjini.

Agaj është gjithashtu e angazhuar në projekte kërkimore dhe profesionale që lidhen me mjedisin dhe Kosovën.

Ajo është Innovator në projektin “A Precision Approach to Urbanization Impact on Flood Dynamics in Kosovo’s Rivers”, i cili trajton ndikimin e urbanizimit në dinamikën e përmbytjeve në lumenjtë e Kosovës.

Po ashtu, është e angazhuar në projektin e Enciklopedisë Shqiptare si editore për Gjeografinë Fizike për periudhën 2023–2028.

Gjatë vitit 2025 ishte Research Collaborator në Re-ACT Lab dhe Friedrich-Ebert-Stiftung në Prishtinë, në kuadër të projektit “Assessing the Resilience of Kosovar Society – Floods and Wildfires”.

Në këtë projekt, ajo kontribuoi në kërkime të orientuara drejt politikave për reziliencën ndaj përmbytjeve dhe zjarreve në Kosovë, përfshirë analiza hidrologjike, hapësinore dhe socio-ekologjike.

 

Shkenca përballë sfidave mjedisore të Kosovës

Për Tropike Agajn, përfundimi i doktoraturës në Poloni është një etapë e re e një rrugëtimi që tashmë përfshin kërkime ndërkombëtare, mbi 15 publikime shkencore, tre libra, mësimdhënie universitare dhe bashkëpunime në projekte kërkimore.

Megjithatë, një element që përsëritet në pjesën më të madhe të veprimtarisë së saj është lidhja me Kosovën.

Përmbytjet, menaxhimi i ujit, urbanizimi, ndryshimet në përdorimin e tokës dhe ndryshimet klimatike janë ndër temat që vazhdojnë të jenë në qendër të punës së saj shkencore.

Nga Prishtina, ku nisi studimet në Gjeografi, në Poloni, ku përfundoi doktoraturën, dhe në Kinë, ku përveç kërkimit zhvilloi edhe veprimtari universitare, Agaj ka ndërtuar një karrierë akademike ndërkombëtare, ndërsa një pjesë e rëndësishme e kërkimit të saj vazhdon të jetë e orientuar drejt problemeve mjedisore të Kosovës./Albinfo.ch

---