Viti 2023, vazhdon shkrirja e akullnajave

Edhe viti 2023 do të jetë i rëndë për akullnajat në Alpet e Zvicrës. Me borën që i mbulon ato rreth 30 për qind nën mesataren 10-vjeçare, sipas shkencëtarëve është situatë e vështirë.

Çdo vit në prill, kur grumbullimi i borës arrin kulmin, organizata Glacier Monitoring në Zvicër (GLAMOS) vëzhgon rreth 15 akullnaja. “Këtë vit, kushtet janë mjaft të ngjashme me vitin 2022, i cili pati humbje rekord të akullit. Edhe një herë, kemi shumë pak borë,” i tha AFP shefi i GLAMOS, Matthias Huss, shkruan thelocal.ch.

“Nuk është aq dramatike në çdo rajon sa ishte në vitin 2022, por ne jemi ende shumë nën mesataren”, tha akullnajasti, duke iu referuar mbulesës së borës.

“Ka edhe rajone me një deficit deri në 50 për qind” nën mesataren 10-vjeçare për thellësinë e grumbullimit të borës që mbulon sipërfaqen e akullnajave, përcjellë albinfo.ch.

Parakushtet për verën e ardhshme janë të këqija, siç qëndron. Por nuk mund të themi nëse do të kemi edhe një herë një shkrirje rekord gjatë verës, pasi kjo do të varet nga temperaturat gjatë muajve të ardhshëm.

Pakoja e borës është dyfish e rëndësishme për akullnajat, sepse reshjet e freskëta të borës jo vetëm që i ushqejnë ato, por gjithashtu u ofrojnë atyre një shtresë mbrojtëse në rrezet e diellit të verës, shkruan thelocal.ch.

Për herë të parë këtë vit, matjet e borës u bënë në një akullnajë të vendosur në rreth 4,100 metra (13,450 këmbë) mbi nivelin e detit. “Ne kishim zero centimetra të thellësisë së borës. Nuk kishte asgjë fare atje. Ishte befasuese,” tha Huss. Situata është “serioze për akullnajat kur edhe në 4000 metra nuk ka borë në fund të dimrit”, përcjellë albinfo.ch.

Situata ishte veçanërisht dramatike në Zvicër në vitin 2022, ku akullnajat kishin humbur 6.2 për qind të vëllimit të tyre të akullit.

Sipas Organizatës Botërore Meteorologjike të OKB-së (ËMO), tetë vitet e fundit kanë qenë më të ngrohtat e regjistruara dhe temperatura mesatare e planetit në vitin 2022 ishte 1.15 gradë Celsius më e ngrohtë se mesatarja 1850-1900.

Në Alpet Evropiane, akullnajat u shkrinë në një shkallë rekord vitin e kaluar për shkak të reshjeve të ulëta të borës së dimrit, pluhurit të Saharasë që u vendos në sipërfaqe në mars dhe më pas valëve të të nxehtit midis majit dhe fillimit të shtatorit, shkruan thelocal.ch.

ËMO thotë se loja tashmë është gati për akullnajat dhe nuk ka asnjë mënyrë për të ndaluar shkrirjen e tyre të mëtejshme nëse nuk gjendet një mënyrë për të hequr dioksidin e karbonit nga atmosfera.

Zhdukja e akullnajave është “simbol i ndryshimit të klimës”, tha Huss.

Ai vuri në dukje efektet që do të kenë tek njerëzit në një afat të shkurtër – duke filluar nga rreziqet natyrore, humbja e turizmit – dhe në terma afatgjatë, pasi ato furnizojnë lumenj dhe hidrocentrale.

Pjesa më e madhe e ujit që derdhet në Rhine dhe Rhone, dy nga lumenjtë kryesorë të Evropës, vjen nga akullnajat alpine, përcjellë albinfo.ch.

---