Zvicra voton për neutralitetin më 27 shtator, nis fushata para referendumit

Sipas propozimit, Zvicra do të mund t'u bashkohej sanksioneve ekonomike ndaj një shteti vetëm nëse ato do të ishin miratuar nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara

Fushata për iniciativën “Ruajtja e neutralitetit zviceran” ka nisur zyrtarisht në Bernë, më pak se dy muaj para votimit federal të 27 shtatorit 2026.

Mbështetësit e iniciativës argumentojnë se ndryshimi kushtetues është i nevojshëm për të parandaluar, sipas tyre, dobësimin gradual të neutralitetit të Zvicrës.

Iniciativa kërkon që në Kushtetutën Federale të përcaktohet shprehimisht se Zvicra është përherë dhe ushtarakisht neutrale. Ajo gjithashtu synon të kufizojë ndjeshëm mundësinë e vendit për t’iu bashkuar sanksioneve ndërkombëtare, transmeton albinfo.ch.

Sipas propozimit, Zvicra do të mund t’u bashkohej sanksioneve ekonomike ndaj një shteti vetëm nëse ato do të ishin miratuar nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara.

Qeveria dhe Parlamenti kundër iniciativës

Këshilli Federal dhe Parlamenti zviceran kundërshtojnë iniciativën. Sipas kundërshtarëve, politika e neutralitetit duhet të ruajë fleksibilitetin e saj, në mënyrë që Zvicra të mund t’i përgjigjet zhvillimeve ndërkombëtare.

Mbështetësit, ndërkaq, argumentojnë se neutraliteti duhet të përcaktohet më qartë dhe të zbatohet në mënyrë konsekuente.

Walter Wobmann nga Partia Popullore Zvicerane (SVP/UDC), i cili prezantoi fushatën para mediave, tha se votimi nuk ka të bëjë vetëm me formulimin e një neni kushtetues, por me rolin që Zvicra dëshiron të ketë në një botë gjithnjë e më të pasigurt.

SVP është partia e vetme e madhe zvicerane që mbështet iniciativën.

Sanksionet ndaj Rusisë në qendër të debatit

Një nga çështjet që ka nxitur debatin për neutralitetin është vendimi i Zvicrës për t’iu bashkuar sanksioneve të Bashkimit Evropian kundër Rusisë pas pushtimit të Ukrainës.

Ish-këshilltari federal Christoph Blocher, një nga mbështetësit më të njohur të iniciativës, ka kritikuar mënyrën aktuale të interpretimit të neutralitetit nga autoritetet federale.

Mbështetësit argumentojnë gjithashtu se një neutralitet më i përcaktuar do ta forconte rolin e Zvicrës si ndërmjetësuese në konfliktet ndërkombëtare.

Megjithatë, edhe nëse iniciativa refuzohet më 27 shtator, neutraliteti i Zvicrës nuk do të hiqet. Çështja kryesore e votimit është nëse neutraliteti duhet të përcaktohet më rreptësisht në Kushtetutë dhe si duhet të zbatohet ai në politikën e jashtme.

Sondazhet tregojnë vështirësi për iniciativën

Sipas një sondazhi online të RTS të cituar nga mediat zvicerane, 68 për qind e të anketuarve janë shprehur kundër iniciativës.

Pavarësisht kësaj, komiteti që mbështet propozimin thotë se mbetet optimist dhe argumenton se çështja e neutralitetit shkon përtej ndarjeve tradicionale partiake.

Më 27 shtator 2026, për miratimin e iniciativës do të nevojitet mbështetja e shumicës së votuesve dhe e kantoneve.

---