Basel-Stadt, kantoni i parë ku banorët me të drejtë vote janë në pakicë

50.3 për qind e afërsisht 211,000 banorëve të kantonit tani nuk kanë të drejtë vote

Kantoni Basel-Stadt po bën historinë e demokracisë zvicerane. Për herë të parë, ata që kanë të drejtë vote nuk përbëjnë më shumicën e popullsisë. Studiuesit politikë e shohin këtë si një zhvillim që mund të ndikojë në kantone të tjera në të ardhmen.

Në kantonin e Basel-Stadt-it, struktura e popullsisë ka ndryshuar aq drastikisht sa, për herë të parë, ata që kanë të drejtë vote (shtetasit zviceranë në moshë madhore) nuk përbëjnë më shumicën, transmeton albinfo.ch. Siç raportohet nga SRF, 50.3 për qind e afërsisht 211,000 banorëve tani nuk kanë të drejtë vote.

Ky grup përfshin njerëz pa pasaportë zvicerane, të mitur, njerëz nën kujdestari dhe ata me leje qëndrimi javore. Kjo e bën Basel-Stadt kantonin e parë në Zvicër ku njerëzit me pjesëmarrje politike janë bërë pakicë.

Për shkencetaren politike Eva Gschwind, ky zhvillim ngre pyetje themelore. Ajo thotë për SRF se një demokraci varet nga përfshirja e një segmenti sa më të gjerë të popullsisë.

Nëse gjithnjë e më shumë njerëz preken nga vendimet politike pa qenë në gjendje të marrin pjesë në procesin e vendimmarrjes, politika humbet disa nga drejtimet e saj. Si rezultat, qeveria dhe parlamenti mund të gjenden gjithnjë e më shumë “duke fluturuar verbërisht”.

Është interesante që kantoni i Gjenevës ka një përqindje edhe më të lartë të banorëve të huaj me 42 për qind sesa Basel-Stadt me 39 për qind. Megjithatë, votuesit e huaj ende përbëjnë shumicën atje.

Arsyeja qëndron te afërsisht 35,000 qytetarët zviceranë që jetojnë jashtë vendit, të cilët mund të vazhdojnë të marrin pjesë në referendume dhe zgjedhje.

Çfarë zgjidhjesh po diskutohen?

Ky zhvillim po nxit diskutime të reja rreth pjesëmarrjes politike. Një mundësi do të ishte ulja e moshës së votimit në 16 vjeç, përcjell albinfo.ch. Kjo do t’u jepte disa mijëra të rinjve shtesë në Bazel të drejtën për të votuar. Një propozim i tillë ka qenë përsëri në tryezë që nga vjeshta e vitit 2025.

Gjithashtu në diskutim janë të drejtat e votimit komunale ose kantonale për të huajt, siç ekziston tashmë në pjesë të kantoneve të Jura dhe Neuchâtel.

Për më tepër, autoritetet po përqendrohen në procedurat e thjeshtuara të natyralizimit. Basel-Stadt ka ulur ndjeshëm tarifat për aplikimet për natyralizim vitet e fundit.

---