Çfarë është “Kuvendi Qytetar” i Zvicrës dhe çfarë roli luan ai?

Në një demokraci pjesëmarrëse si Zvicra, popullsia ka një rol të rëndësishëm në formësimin e politikave të vendit – qoftë përmes kutisë së votimit ose një asambleje.

Më 15 prill, Asambleja Qytetare e Zvicrës rekomandoi vendosjen e taksës së shitjes për ushqimet dhe pijet me sheqer.

Kjo masë është një nga gjashtë reformat promovuese të shëndetit të miratuara nga grupi, të tjerat kërkojnë taksa më të larta për alkoolin dhe duhanin dhe, në përgjithësi, “forcimin e shkrim-leximit shëndetësor në të gjitha fazat e jetës” – të gjitha këto, në afat të gjatë, do të reduktonin kostot e kujdesit shëndetësor.

Çfarë është konkretisht ky ‘Kuvendi Qytetar’?

Është një shembull tjetër i demokracisë së drejtpërdrejtë për të cilën është e njohur Zvicra, duke i lejuar anëtarët e publikut të ndajnë mendimet e tyre mbi temat që janë të rëndësishme për popullatën në përgjithësi, dhe të sigurojë një sërë rekomandimesh që ligjvënësit t’i marrin në konsideratë.

Dhe, pavarësisht nga emri i tij, ky asamble nuk kufizohet vetëm për shtetasit zviceranë, pasi mund të marrin pjesë edhe shtetas të huaj rezidentë në vend.

Ideja pas këtij koncepti është që një asamble e këtij lloji duhet të “reflektojë diversitetin e popullsisë zvicerane dhe të sigurojë që të përfshihen njerëz me mendime të ndryshme”, sipas koordinatorëve të projektit, Universitetet e Cyrihut dhe Gjenevës, si dhe Qendra për Demokraci.

Kjo do të thotë se ata duhet të jenë sa më të ndryshëm për sa i përket moshës, gjinisë, arsimit, pikëpamjeve politike, vendbanimit, si dhe sjelljes së votimit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Si u zgjodhën anëtarët e këtij grupi?

Si fillim, emrat e rreth 22,000 personave mbi moshën 16 vjeç janë nxjerrë nga mostra e regjistrimit të Entit Federal të Statistikave.

Me shkresa u ftuan të marrin pjesë në Kuvendin e qytetarëve.

Të interesuarit për projektin mund të regjistrohen për përzgjedhjen e dytë të rastësishme, duke dhënë informacion për moshën, arsimimin dhe pikëpamjet e tyre politike.

Në atë kohë u regjistruan gjithsej 2004 persona.

Në hapin tjetër, 100 persona u përzgjodhën në mënyrë të rastësishme.

Si u zgjodh tema e debatit të tyre?

Në pranverën e vitit 2024, popullata zvicerane përcaktoi temën e Asamblesë Qytetare me anë të një sondazhi përfaqësues.

Mbi 40 për qind e të anketuarve votuan për të diskutuar çështjen e “rritjes së kostove shëndetësore”.

Shumë nga pjesëmarrësit e anketës e panë Kuvendin Qytetar si një mundësi për të zhvilluar një diskutim të orientuar drejt zgjidhjes për këtë temë, të lirë nga ndikimi i interesave të veçanta.

Çfarë ndodhi atëherë?

Anëtarët e Asamblesë u takuan gjatë tre fundjavave në Cyrih, Neuchâtel dhe Bernë, si dhe në katër takime online.

Fillimisht, pjesëmarrësit mësuan rreth temës në fjalë dhe përcaktuan se në cilin fokus të veçantë duan të punojnë (qartësisht, vendosja e taksave më të larta për produktet e pashëndetshme me sheqer ishte një prej tyre).

Më pas, ata shkëmbyen mendime me njëri-tjetrin dhe diskutuan çështjen edhe me politikanët.

Në fund, ata përgatitën një raport përfundimtar për t’iu dorëzuar ligjvënësve.

Çfarë ndikimi do të kenë, nëse ka, gjetjet dhe rekomandimet e tyre – a do të ketë ndonjë rezultat konkret?

Është shumë herët për të ditur në këtë pikë.

Raporti përfundimtar i Kuvendit do t’i dorëzohet Ministres së Shëndetësisë Elisabeth Baume-Schneider më 20 maj për një vazhdimësi.

---