Mediumi zviceran: Gëzohet diaspora, a po pushtojnë tani produktet e Kosovës Zvicrën?

@pixabay

Pas Gjermanisë, Zvicra është shtëpia e diasporës më të madhe të shqiptarëve të Kosovës, shkruan mediumi zviceran, 20minuten. Dy vendet tani po thellojnë marrëdhëniet e tyre ekonomike. Javën e kaluar në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, Zvicra nënshkroi një marrëveshje të tregtisë së lirë me Kosovën së bashku me vendet e tjera të EFTA-s, Islandën, Lihtenshtajnin dhe Norvegjinë.

Ministri i Ekonomisë Guy Parmelin nënshkroi për Zvicrën, homologia e tij Rozeta Hajdari për Kosovën. I pranishëm në nënshkrim ishte edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti. Zhvillimi i marrëdhënieve tregtare me Kosovën ka qenë pozitiv prej disa vitesh, shkruan Sekretariati Shtetëror për Çështje Ekonomike (Seco). “Edhe nëse kontributet janë të menaxhueshme, ne kemi parë një rritje të vëllimit tregtar prej 68 për qind që nga viti 2019, nga 85 milionë në 143 milionë franga në nëntor 2024”, shpjegon zëdhënësja Françoise Tschanz.

Zhvillimi i vëllimeve të mallrave në të ardhmen nuk mund të parashikohet saktësisht, por marrëveshja ka një shtrirje të gjerë, thotë Tschanz. Kjo do të thotë se të gjithë sektorët mund të përfitojnë. “Kosova do të heqë të gjitha taksat doganore për importin e produkteve bujqësore nga shtetet e EFTA-s, gjë që do të nxisë eksportin e mallrave si djathi, çokollata, kafeja, ëmbëlsirat dhe pijet joalkoolike”, sqaron zëdhënësi i Seco-s, transmeton albinfo.ch.

“Stabilizimi i ekonomisë kosovare”

Marrëveshja e tregtisë së lirë po shkakton gëzim në këtë vend. “Isha shumë i lumtur për nënshkrimin e marrëveshjes EFTA sepse ndihmon në stabilizimin e ekonomisë kosovare”, thotë këshilltari kombëtar i PS-së, Islam Alijaj, i lindur në Kosovë. Është “shumë e rëndësishme” që popullata e re në Kosovë të mund të ndjekë dhe të arrijë qëllimet e veta ekonomike edhe atje.

Marrëveshja ka një ndikim të drejtpërdrejtë tek Alijaj: “Me biznesin tonë familjar ‘Wischmobb’ kemi mundur të krijojmë një sërë vendesh pune në Kosovë gjatë viteve të fundit, duke kombinuar më të mirat e të dy vendeve”, thotë qytetari nga Cyrihu. Bashkëpunimi do të jetë edhe më i lehtë në të ardhmen.

“Së paku, të dyja vendet përfitojnë prej saj”

I kënaqur është edhe kryetari i FDP-së së Cyrihut dhe këshilltari komunal Përparim Avdili, i cili ka rrënjë shqiptare. “Vëllimi aktual i tregtisë me Kosovën mund të jetë i vogël, por kjo ofron potencial më të madh për të ardhmen”, thotë ai.

Kosova po përjeton një bum ekonomik dhe në periudhën afatmesme dhe afatgjatë është gjithashtu një vend i mundshëm prodhimi ose, në veçanti, një destinacion i jashtëm për shërbime të ndryshme. “Nga kjo do të përfitojnë së paku të dyja vendet”, është i sigurt Avdili. Diaspora zvicerane përfiton edhe për shkak se është e përfshirë në investime në Kosovë dhe kompanitë e saj nga Zvicra, dhe në fund si konsumatorë të produkteve nga Kosova.

“Jam i kënaqur – marrëveshja do të stimulojë tregtinë,” entuziazmon Këshilltari Kombëtar i SVP Alfred Heer, bashkëthemelues i Odës Ekonomike Zvicerane-Kosovë. Investimet në Kosovë gjithashtu do të bëheshin më tërheqëse nëse produktet do të mund të importoheshin në Zvicër pa doganë.

A ka tani më shumë produkte kosovare në raftet e dyqaneve?

Është ende pak herët për t’iu përgjigjur kësaj. “Marrëveshja e tregtisë së lirë sapo është përfunduar,” thotë zëdhënësja e Migros, Estelle Hain. Në parim, megjithatë, është e mundur që Migros në të ardhmen të përfshijë produkte nga Kosova në gamën e saj. “Megjithatë, marrëdhëniet me furnizuesit duhet së pari të vendosen,” thotë Hain – dhe furnitorët duhet të përmbushin standardet mjedisore dhe sociale të Migros. Këto kontrolle kërkojnë kohë, thotë zëdhënësja.

Coop aktualisht ka tashmë “disa produkte” nga Kosova në gamën e saj, siç shpjegon zëdhënësi Kevin Blättler. Këto përfshijnë kafe dhe pije, për shembull. Megjithatë, Kosova aktualisht nuk është lokacion qendror i prokurimit për Coop. “Kjo nuk do të ndryshojë rrënjësisht në të ardhmen e afërt,” thotë Blättler.