Ndryshimet që sjell Viti i Ri në legjislacionin zviceran

Disa ndryshime në ligjet zvicerane priten më 1 janar. Kryesorja ka të bëjë me AVS-në dhe financimin e saj me TVSH. Të rinjtë do të mbrohen më mirë edhe nga borxhi i lidhur me primet shëndetësore. Përmbledhje joshteruese.

Sigurim shoqëror

Kalimi nga jeta e punës në pension mund të organizohet në një mënyrë më fleksibël dhe progresive. Nga viti 2024, pensionistët e ardhshëm do të mund të parashikojnë një pjesë të pensionit dhe të shtyjnë një pjesë tjetër.

Gjithashtu, personat që vazhdojnë të punojnë pas moshës 65 vjeç do të mund të paguajnë kontributet e AVS-së për të plotësuar çdo boshllëk dhe për të rritur pensionin e tyre të ardhshëm. Së fundi, personat që marrin pension invaliditeti dhe që nuk punojnë më duhet të marrin më shumë.

Kjo reformë financohet nga rritja e tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH). Kjo do të rritet nga 7.7 në 8.1% për produktet dhe shërbimet, nga 2.5 në 2.6% për produktet thelbësore dhe nga 3.7 në 3.8% për industrinë hoteliere.

Asetet e shtyllës së dytë do të kompensohen më mirë: norma do të rritet nga 1 në 1.25%.

Nga ana e saj, Insability Insurance (AI) tani do të kontribuojë në kostot e qenve mbështetës për fëmijët autikë deri në 9 vjeç dhe njerëzit me epilepsi. Së fundi, e drejta për një qen ndihmës lëvizës është ulur nga 18 në 16 vjeç.

Leja prindërore e mbijetuar

Në rast të vdekjes së një prindi menjëherë pas lindjes, prindi i mbijetuar do të ketë të drejtën e zgjatjes së pushimit të lehonisë ose atësisë. Nëse nëna vdes brenda 14 javësh nga lindja, babait ose gruas së nënës do t’i jepen 14 javë pushim shtesë.

Në të kundërt, në rast të vdekjes së babait ose gruas së nënës gjatë gjashtë muajve pas lindjes, nëna do të ketë të drejtë për dy javë pushim shtesë, me të njëjtat kushte si pushimi i atësisë.

Sigurimi shëndetësor

Fëmijët nuk duhet të mbajnë më përgjegjësi për primet e papaguara nga prindërit e tyre. Ata nuk duhet të shfaqen më në listat e zeza. Procedimi i ngritur kundër tyre për primet e sigurimit shëndetësor dhe ndarjen e kostos është i pavlefshëm. Kjo dispozitë do të zbatohet gjithashtu për të rinjtë ende në trajnim.

Nga janari, sigurimi i detyrueshëm shëndetësor do të mbulojë edhe shërbimet e reja parandaluese, veçanërisht për kancerin e gjirit apo vezoreve si dhe për HIV-in.

Katër masa të reja që synojnë “frenimin e rritjes së kostove shëndetësore” hyjnë gjithashtu në fuqi në fillim të vitit. Ofruesve të shërbimeve dhe siguruesve do t’u kërkohet ligjërisht të marrin masa për të monitoruar ndryshimet në sasi, vëllime dhe kosto. Ata do të duhet të marrin “masa korrigjuese” në rast të rritjeve të tepërta.

Konsumi

Kabllot e tipit USB-C do të bëhen standardi për karikuesit. Prandaj, përdoruesit do të jenë në gjendje të përdorin të njëjtin kabllo për telefonat e tyre celularë, tabletët, kamerat dixhitale, laptopët, kufjet ose lexuesit e tjerë elektronikë, pavarësisht nga marka dhe prodhuesi.

Automjetet elektrike tashmë do të taksohen me 4% si automjetet e tjera.

Gjithashtu, norma maksimale e interesit për kredinë konsumatore do të rritet me 1%.

Grabitqarët

Në fushën e mjedisit, për t’iu përgjigjur rritjes së mprehtë të numrit të ujqërve, operatorët e kullotave verore që zbatojnë masa për mbrojtjen e tufave nga grabitqarët e mëdhenj do të mund të llogarisin në një kontribut shtesë./RTS

---