Pse nuk mund të lyeni pjesën e jashtme të shtëpisë tuaj zvicerane me çdo ngjyrë që dëshironi?

Ju ndoshta keni vënë re gjatë shëtitjes ose vozitjes nëpër komunitetin tuaj zviceran se të gjitha ndërtesat janë pak a shumë me të njëjtën ngjyrë – të buta. Pse është kështu?

Në mënyrë tipike, shtëpitë në Zvicër variojnë në ngjyra nga nuanca të ndryshme të bezhës në nuanca të ndryshme gri, me shumë pak midis këtyre nuancave standarde.

Ndërsa mund të ketë ndryshime të vogla atje, si më të errëta ose më të lehta, në përgjithësi ata janë të gjithë shumë të ngjashëm, veçanërisht në rajonet që flasin gjermanisht dhe frëngjisht (banorët e Ticinos janë pak më fleksibël).

Do të ishte shumë e pazakontë – për të mos thënë tronditëse – të shihje një spërkatje ngjyrë vjollce ose portokalli të gjallë, transmeton albinfo.ch.

Pse është kështu?

Ka dy arsye kryesore.

Njëra është çështje mentaliteti dhe tjetra rregullore.

E para pasqyron mënyrën se si mendojnë zviceranët: atyre nuk u pëlqen të tërheqin vëmendjen tek vetja duke qenë ndryshe, ose të dalin nga turma, duke preferuar të përzihen dhe të jenë si gjithë të tjerët.

Me fjalë të tjera, ato janë po aq neutrale në zgjedhjen e ngjyrave sa edhe në politikë. Por, duke lënë mënjanë aspektet kulturore, ka edhe një arsye më të drejtpërdrejtë.

Shumica e komunave kanë rregullore që thonë se, për hir të uniformitetit, të gjitha shtëpitë në territorin e tyre duhet të jenë të ngjashme në ngjyrë – neutrale dhe jo me shkëlqim, shkruan thelocal.

Prandaj, kur ndërtohet një shtëpi e re, ngjyra e saj duhet të jetë me dritë jeshile (megjithëse në fakt nuk duhet të jetë e gjelbër) nga autoritetet, të cilët i përmbahen paletës së nuancave zyrtare dhe të buta.

Çfarë ndodh nëse nuk ndiqni rregullat?

Siç e zbuloi një pronar shtëpie në qytetin Montreux (Vaud) kur lyente shtëpinë e tij vitin e kaluar pa kërkuar leje, autoritetet panë të kuqe.

Fjalë për fjalë.

Kjo për shkak se pronarët zgjodhën një ngjyrë të kuqe të ndezur, në kontrast të plotë me gri dhe bezhë të të gjitha shtëpive të tjera fqinje.

Ndonjëherë – për shembull, kur ndërtesa ndodhet në mes të shtëpive historike – kantoni do të përcaktojë ngjyrën e duhur që përshtatet me shtëpitë e tjera.

Por në shumicën e rasteve i takon komunave të veçanta që ta bëjnë këtë përcaktim.

Në të dyja rastet, megjithatë, ajo bazohet në atë që njihet si ‘klauzolë estetike’, e cila është vetë-shpjeguese, megjithëse pa dyshim arbitrare.

Prandaj, kjo dispozitë u jep autoriteteve fuqinë për të vendosur nëse një ngjyrë e caktuar përzihet mirë apo keq me shtëpitë ekzistuese dhe, në rastin e fundit, mund të refuzojë të lejojë një ngjyrë të caktuar.

Ju mund të mendoni se kjo cenon lirinë tuaj të zgjedhjes, por në Zvicër mbizotëron “e mira e shoqërisë”.

Në rastin e shtëpisë së kuqe, pronari do të duhet ta rilyejë atë në një ngjyrë tjetër, të miratuar nga bashkia.

Nëse ndërtoni një shtëpi nga e para, autoritetet duhet të miratojnë gjithashtu dizajnin e saj.

Kjo bazohet në të njëjtin parim estetik dhe ka për qëllim të sigurojë që shtëpia të jetë në përputhje me stilin e një lagjeje të caktuar.

Pra, nuk do të mund të kishit një shtëpi moderne prej çeliku dhe betoni në mes të ndërtesave tradicionale ose historike.

---