Skip to content

Vit i vështirë për bujqësinë në Zvicër

(KEYSTONE/Peter Schneider)

Vlera e përgjithshme e prodhimit bujqësor pritet të arrijë në 12 miliardë franga, që përfaqëson një rënie prej 5.1 për qind krahasuar me vitin 2025

Bujqësia zvicerane po përballet me një nga vitet më sfiduese, si pasojë e temperaturave të larta, thatësirës së zgjatur dhe rritjes së çmimeve të karburanteve. Sipas vlerësimeve të fundit të Zyrës Federale të Statistikave (BFS), të ardhurat neto të sektorit bujqësor pritet të bien me 17 për qind gjatë vitit 2026, krahasuar me vitin e kaluar.

Viti 2026 ka sjellë vështirësi të konsiderueshme për fermerët në Zvicër. Kushtet ekstreme klimatike gjatë verës, të karakterizuara nga temperatura shumë të larta dhe mungesa e reshjeve, kanë ndikuar drejtpërdrejt në rendimentin e kulturave bujqësore dhe në rezultatet ekonomike të sektorit, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave të publikuara më 17 nëntor nga Zyra Federale e Statistikave, vlera e përgjithshme e prodhimit bujqësor pritet të arrijë në 12 miliardë franga, që përfaqëson një rënie prej 5.1 për qind krahasuar me vitin 2025.

Ndërkohë, vlera e shtuar bruto e bujqësisë vlerësohet në 4.5 miliardë franga, ose 11.7 për qind më pak se vitin e kaluar.

Situata është edhe më shqetësuese sa i përket të ardhurave neto të sektorit. Ato pritet të zbresin në 2.8 miliardë franga, duke shënuar një rënie prej 17 për qind dhe duke u pozicionuar 4.5 për qind nën mesataren e pesë viteve të fundit.

Thatësira godet rëndë prodhimin bujqësor

Pasojat më të mëdha të kushteve të pafavorshme atmosferike janë vërejtur në prodhimin bimor, vlera e të cilit pritet të ulet me 9 për qind, në rreth 4 miliardë franga.

Temperaturat e larta dhe mungesa e vazhdueshme e reshjeve kanë dëmtuar veçanërisht kulturat që varen nga lagështia e tokës dhe furnizimi i rregullt me ujë. Sipas statistikave federale, prodhimi i patateve dhe panxharit të sheqerit ka qenë ndër më të goditurit. Vlera e prodhimit të panxharit të sheqerit pritet të bjerë me 33 për qind, ndërsa ajo e patateve me 24.8 për qind.

Autoritetet vlerësojnë se rendimentet e këtyre dy kulturave janë ndër më të ulëtat e regjistruara gjatë 30 viteve të fundit.

Edhe prodhimi i ushqimit për kafshët ka pësuar dëme të mëdha, me një rënie prej 19.2 për qind të vlerës së prodhimit. Mungesa e barit dhe e ushqimit të freskët ka detyruar disa fermerë të përdorin më herët rezervat e destinuara për muajt e dimrit.

Ndërkohë, prodhimi i frutave ka shënuar një rënie prej 8.3 për qind, pas dy viteve relativisht të suksesshme.

Rriten çmimet e karburanteve, plehrave dhe ujit

Përveç humbjeve në prodhim, fermerët zviceranë janë përballur edhe me rritjen e kostove të nevojshme për funksionimin e fermave.

Gjatë vitit 2026, shpenzimet për karburante dhe lëndë djegëse janë rritur me 15.6 për qind, ndërsa çmimet e plehrave bujqësore janë rritur me 7.9 për qind.

Rritja më e madhe është regjistruar te shpenzimet për ujë, të cilat janë shtuar me 31.4 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Këto zhvillime kanë krijuar presion të konsiderueshëm financiar mbi fermerët, veçanërisht mbi ata që përdorin sisteme ujitjeje dhe makineri bujqësore.

Megjithatë, shpenzimet e përgjithshme të prodhimit bujqësor kanë shënuar një rënie të lehtë prej 0.4 për qind, duke mbetur në një nivel mbi 12 miliardë franga.

Vështirësi edhe në sektorin e blegtorisë

Situata ekonomike nuk ka qenë e favorshme as për të gjithë prodhuesit blegtoralë.

Sipas vlerësimeve, prodhimi i mishit të derrit është rritur me 5.3 për qind, por oferta më e madhe sesa kërkesa ka shkaktuar rënie të ndjeshme të çmimeve.

Çmimet e derrave kanë rënë me 34.3 për qind, ndërsa vlera e përgjithshme e prodhimit në këtë sektor është zvogëluar me 30.8 për qind, duke arritur në rreth 700 milionë franga.

Edhe prodhuesit e qumështit janë përballur me vështirësi. Megjithëse sasia e prodhuar gjatë vitit pritet të mbetet afërsisht në nivelin e vitit 2025, çmimet e qumështit kanë rënë me 4.8 për qind. Nga ana tjetër, sektori i gjedheve për therje ka regjistruar zhvillime pozitive. Vlera e prodhimit është rritur me 10.6 për qind, duke arritur në 1.8 miliardë franga.

Mbështetja shtetërore mbetet vendimtare

Përballë këtyre sfidave, subvencionet dhe pagesat e drejtpërdrejta nga shteti vazhdojnë të luajnë rol të rëndësishëm në stabilitetin ekonomik të bujqësisë zvicerane.

Sipas Zyrës Federale të Statistikave, kontributet publike pritet të arrijnë në rreth 3 miliardë franga gjatë vitit 2026, duke përfaqësuar afërsisht 20 për qind të burimeve të përgjithshme financiare të sektorit.

Këto pagesa ndihmojnë fermerët të përballojnë kostot dhe të vazhdojnë aktivitetin e tyre, veçanërisht në periudha kur prodhimi ndikohet nga kushtet klimatike.

Megjithatë, autoritetet paralajmërojnë se pasojat e thatësirës mund të ndihen edhe gjatë vitit 2027, sidomos për shkak të mungesës së rezervave ushqimore për kafshët.

Të dhënat e fundit dëshmojnë se bujqësia zvicerane po përballet me presion të dyfishtë: nga njëra anë ndryshimet klimatike dhe kushtet ekstreme të motit, ndërsa nga ana tjetër rritja e kostove të prodhimit. Këto zhvillime pritet të vazhdojnë të ndikojnë në qëndrueshmërinë ekonomike të fermave dhe në sfidat me të cilat përballen prodhuesit bujqësorë në Zvicër.