Zvicra kërkon përjashtim nga masat mbrojtëse të BE-së për çelikun

(KEYSTONE/Michael Buholzer)

Përfaqësuesit e Zvicrës dhe Komisioni Evropian zhvilluan të enjten një takim të jashtëzakonshëm të përqendruar në tregtinë e lirë, me theks të veçantë te masat mbrojtëse që Bashkimi Evropian planifikon të vendosë për çelikun dhe ferrolidhjet, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Sekretariatit Shtetëror për Çështjet Ekonomike të Zvicrës (SECO), takimi i komitetit të përbashkët për marrëveshjen e tregtisë së lirë Zvicër–BE u mbajt në Bruksel me kërkesë të palës zvicerane. Bernë ka kërkuar sërish që të përjashtohet nga këto masa mbrojtëse të BE-së.

Komisioni Evropian i justifikon masat me nevojën për të mbrojtur industrinë evropiane të çelikut nga mbikapaciteti global. Ato parashikojnë përgjysmimin e kuotave ekzistuese të importit nga vendet e treta dhe rritjen e tarifave doganore për importet që tejkalojnë këto kuota.

Propozimi është paraqitur në Parlamentin Evropian dhe në Këshillin e shteteve anëtare në tetor 2025. Ai pritet të hyjë në fuqi jo më vonë se 30 qershori 2026, duke zëvendësuar masat aktuale.

Kërkesë e përsëritur për përjashtim

SECO argumenton se përjashtimi i Zvicrës nuk do të dëmtonte “zinxhirët rajonalë të furnizimit të konsoliduar”, të cilët janë thelbësorë për ekonominë industriale evropiane. Po ashtu, sipas autoriteteve zvicerane, prodhimi i çelikut në Zvicër nuk kontribuon në mbikapacitetin global.

Në vitin 2024, Zvicra eksportoi drejt BE-së rreth 500 mijë tonë çelik, me vlerë afërsisht 700 milionë franga zvicerane.

Aktualisht, Brukseli po planifikon përjashtime për disa shtete të Zonës Ekonomike Evropiane (ZEE), përfshirë Norvegjinë, Islandën dhe Lihtenshtajnin. Këshilli Federal zviceran ka kërkuar trajtim të barabartë me këto vende, përfshirë gjatë takimeve dypalëshe të zhvilluara në janar në kuadër të Forumit Ekonomik Botëror në Davos.

Megjithatë, këto përpjekje nuk kanë dhënë rezultatet e pritura. Përveç Komisionit Evropian, edhe Këshilli i shteteve anëtare si dhe komisioni përkatës i Parlamentit Evropian vlerësojnë se Zvicra nuk duhet të përfitojë nga një përjashtim.

Vendimi pritet në pranverë

BE-ja nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar. Që propozimi i Komisionit të hyjë në fuqi, kërkohet një marrëveshje mes Parlamentit Evropian dhe Këshillit. Sipas Parlamentit, një marrëveshje e tillë pritet të arrihet gjatë pranverës.

Komisioni Evropian ka deklaruar se synon të negociojë me “partnerë ekonomikë me të njëjtin vizion” dhe të jetë i drejtë ndaj partnerëve të tregtisë së lirë. Zvicra shpreson të ruajë të njëjtat kuota si më parë, ndërsa vendet me marrëveshje të tregtisë së lirë pritet të merren veçanërisht në konsideratë gjatë negociatave.

Ndërkohë, disa masa mbrojtëse të BE-së, përfshirë ato për ferrolidhjet, kanë hyrë tashmë në fuqi që nga mesi i nëntorit 2025.