101-vjetori i Parlamentit të parë shqiptar

Pas një periudhe zgjedhore që zgjati disa muaj, më 21 prill 1921, në orën 10:00 u hapën punimet e Këshillit Kombëtar, Parlamentit të parë në Shqipëri me deputetë të zgjedhur nga populli.

Ishin 78 deputetë të zgjedhur në zgjedhjet në mars të vitit 1921.

Në fondet e Arkivit Qendror Shtetëror të Shqipërisë (AQSH) ruhet një numër shumë i madh njësish dokumentare, mes tyre dorëshkrime në origjinal me rëndësi të posaçme për historinë e vendit që lidhen me këtë proces zgjedhor dhe gjithçka rrodhi prej tij me veprimtarinë e Këshillit Kombëtar.

Dhimitër Kacimbra ishte kryetari i trashëguar i Këshillit Kombëtar nga Kongresi i Lushnjës i vitit 1920.

Pas hapjes së sesionit prej Dhimitër Kacimbrës, Pandeli Evangjeli merr fjalën i dyti si i zgjedhuri për të kryesuar Këshillit Kombëtar në këtë legjislaturë.

Procesverbali i seancës së parë të Këshillit Kombëtar ruhet në origjinal në AQSH dhe është doemos i botuar në disa variante, i pari po në vitin 1921.

Parlamenti i vitit 1921, i cili u formua pas këtij procesi zgjedhor, të parit në vend, njihet për nivelin e lartë të përfaqësimit pasi të zgjedhurit ishin intelektualët më të zëshëm të kohës.

Veç njësive dokumentare origjinale që lidhen me këtë legjislaturë dhe ato në vijim, në Bibliotekën e Arkivit Qendror Shtetëror mund të gjenden botimet me fjalimet e deputetëve që folën në këtë seancë të parë historike që themeloi parlamentarizmin në Shqipëri.

Godina në të cilën u mblodh parlamenti, në vitet 1928-1939 u bë “Pallati Mbretëror” dhe sot është selia e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.