A mund të ndryshoj punë sipas rregullave të lejes sime të punës në Zvicër?

Nëse jeni shtetas i huaj i punësuar në Zvicër, mund të dëshironi që, në një moment apo në një tjetër, të gjeni një punë të re. Por a mund ta bëni këtë?

Thuaj se nuk jeni të kënaqur me pozicionin tuaj aktual dhe dëshironi të gjeni një punë tjetër.

Ose ndoshta lind një mundësi e re profesionale dhe dëshironi ta shfrytëzoni atë.

Ka shumë situata kur mund të dëshironi të ndryshoni punë ose punëdhënës, por nuk jeni të sigurt nëse leja juaj aktuale e punës ju lejon ta bëni këtë.

Përgjigja është: varet.

Si shtetas i huaj, të drejtat tuaja të punës dhe të qëndrimit (ose kufizimet) përcaktohen nga dy faktorë: kombësia juaj dhe lloji i lejes që keni.

Kjo është ajo që duhet të dini

Siç u përmend më sipër, liria juaj (ose mungesa e saj) për të ndryshuar punë varet nga kombësia/pasaporta juaj, e cila, nga ana tjetër, përcakton se çfarë lloj lejeje ju jepet.

Si rregull, nëse jeni shtetas i një shteti të BE-së, ose ndryshe Norvegjisë, Islandës ose Lihtenshtajnit (EFTA), mund të ndërroni punë dhe punëdhënës sipas dëshirës.

Megjithatë, nëse vini nga një vend i tretë, të drejtat tuaja për ta bërë këtë janë shumë më të kufizuara, transmeton albinfo.ch.

Por shumë varet edhe nga lloji i lejes që keni.

Në përgjithësi, ekzistojnë tre lloje lejesh pune/qëndrimi të lëshuara për banorët e huaj në Zvicër: L, B dhe C.

Le të shohim së pari ‘C’

Ky status i qëndrimit të përhershëm është ‘më i larti’ në hierarkinë e lejeve dhe u ofron mbajtësve të tij të drejta të gjera.

Midis tyre janë mundësi të pakufizuara punësimi, të tilla si mundësia për të ndryshuar punë dhe kantone rezidence, dhe krijimi i bizneseve tuaja, shkruan thelocal.

Nëse keni një leje C, atëherë jeni të lirë të merrni çdo punë që dëshironi.

Kjo vlen për njerëzit e çdo kombësie  qytetarët e BE-së/EFTA-s, si dhe ata nga vendet e treta. Kjo sepse sapo të jeni të kualifikuar për dhe të merrni lejen tuaj C, shtetësia juaj nuk ka rëndësi  të gjithë mbajtësit e lejes C janë të barabartë para ligjit.

Po në lidhje me lejen ‘L’?

Kjo është paksa e ndërlikuar sepse kjo leje e veçantë lëshohet për punësim afatshkurtër – zakonisht deri në një vit – për punëtorët e vendeve të treta.

Meqenëse është e lidhur me një punëdhënës specifik, mbajtësit e saj nuk mund të ndryshojnë punë, në parim.

Megjithatë, ndonjëherë kjo leje u lëshohet edhe personave nga BE/EFTA që vijnë në Zvicër për një detyrë të përkohshme.

Nëse dëshirojnë të kërkojnë një punë tjetër, duhet të aplikojnë për një leje B (shih më poshtë) para se të ndryshojnë punëdhënësin.

Është një proces mjaft i thjeshtë: thjesht duhet të aplikoni tek autoritetet lokale të imigracionit, megjithëse ju lejohet të qëndroni në Zvicër, pa leje, deri në tre muaj ndërsa kërkoni një punë.

Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme, leja B

Kjo është leja më e zakonshme që u jepet të huajve në Zvicër.

Ekzistojnë dy lloje  afatshkurtra (e ngjashme me lejen L të lartpërmendur)  dhe ato që janë të vlefshme për një vit dhe mund të rinovohen çdo vit.

Shtetasit e huaj me llojin e fundit të lejes B mund të fillojnë një punë të re, veçanërisht nëse vijnë nga BE/EFTA.

Nga ana tjetër, ata nga jashtë Evropës, të cilët i nënshtrohen kuotave vjetore, përballen me më shumë kufizime në këtë drejtim, siç u shpjegua më sipër.

---