Si po e ndryshon vapa Zvicrën

Sot në Zvicër, ka pesë deri në gjashtë herë më shumë ditë të nxehta në vit sesa vetëm disa dekada më parë

Vala aktuale e vapës po thyen rekorde në Zvicër. Kjo nuk është surprizë, të paktën për shkencëtarët dhe kompanitë e sigurimeve. Të dhënat kanë treguar prej vitesh se Zvicra është ndër vendet që ngrohen më shpejt.

Sistemi i kujdesit shëndetësor dhe infrastruktura duhet të përshtaten praktikisht brenda natës.

Vapa është rreziku më i nënvlerësuar i ndryshimeve klimatike, thotë Erich Fischer, një studiues i klimës në ETH Zurich, trnsmeton albinfo.ch. “Edhe në Zvicër, vapa shkakton më shumë vdekje – shumë më tepër sesa përmbytjet, rrëshqitjet e tokës e kështu me radhë,” thotë ai. “Megjithatë, ende ka mungesë të të kuptuarit se sa i rëndësishëm është ndikimi i vapës këtu”.

Sot, ka pesë deri në gjashtë herë më shumë ditë të nxehta në vit sesa vetëm disa dekada më parë. Sipas Erich Fischer, numri i netëve në të cilat temperatura mbetet mbi 20 gradë Celsius po rritet gjithashtu vazhdimisht, shkruan srf.ch.

“Netët më të ngrohta janë rritur me katër gradë e gjysmë që nga fillimi i shekullit të 20-të. Ndërtesat tona u ndërtuan gjatë asaj kohe. Ato nuk janë të pajisura për të përballuar kushtet e sotme.”

Po bëhet shumë ngrohtë brenda ndërtesave, për shembull në shkolla, dhe shumë nxehtë jashtë në rrugë. Kjo pjesërisht për faktin se Zvicra është përqendruar kryesisht në muajt më të ftohtë. Ndryshe nga vendet mesdhetare, deri vonë, sheshet qendrore në Zvicër po ridizajnoheshin me sipërfaqe të mbyllura dhe pa asnjë pemë të vetme.

Kjo tani po ndryshon, thotë Claudia Kratochvil, drejtoreshë e Shoqatës Zvicerane të Komunave. Ajo thotë se edhe komunat e vogla dhe të mesme tani po investojnë në koncepte si “qyteti i sfungjerit”. Megjithatë, gjithmonë ka interesa kontradiktore: “Disa politikanë duan më shumë hapësira të gjelbra, më shumë parqe. Të tjerë duan më shumë infrastrukturë transporti.” Kësaj i shtohet perspektiva afatgjatë: Nëse një pemë mbillet sot, ajo nuk do të ofrojë hijen e saj të plotë për 20 vjet të tjera.

Më shumë pemë, më shumë hije, më pak sipërfaqe e mbyllur – kompanitë zvicerane të sigurimeve mbështesin masa të tilla. Nga pikëpamja e tyre, nxehtësia është gjithashtu një fenomen unik. Gianfranco Lot, kreu i kompanisë zvicerane të risigurimit Swiss Re, thotë: “Nxehtësia nuk vjen papritur, por ndikon në rreziqe të tjera që shfaqen papritur, duke i përkeqësuar ato, siç janë breshëri, përmbytjet ose thatësirat.”

Nëse periudhat e thata zgjasin me javë në vend të vetëm disa ditëve në të ardhmen, ose nëse kokrrat e breshrit janë sa madhësia e topave të tenisit, kjo do të çojë gjithashtu në kosto më të larta.

Për një kohë të gjatë, lufta kundër ndryshimeve klimatike ishte fokusi kryesor. Meqenëse progresi është shumë i ngadaltë, Zvicra tani duhet të investojë edhe në përshtatjen ndaj ngrohjes globale. Megjithatë, kjo ka kufijtë e saj: Pemët e bëjnë një qytet të nxehtë disi më pak të nxehtë, por jo domosdoshmërisht më të freskët. Përshtatja do të ishte dukshëm më e lehtë nëse do të arrihej qëllimi i klimës i Parisit dhe ngrohja globale do të kufizohej në 1.5 gradë Celsius ose të paktën nën 2 gradë.

Prandaj, Zvicra duhet të vazhdojë absolutisht ta ndjekë këtë qëllim. Megjithatë, sipas “skenarit realist” të shkencës, ajo duhet, si masë paraprake, të përshtatë rrugët, sheshet dhe ndërtesat e saj me një botë tre gradë më të ngrohtë.

---